urgehal

Endezzma – Het geluid van de Dood

Enkele weken geleden gaf het Noorse Endezzma ons een forse mep in het gezicht met haar tweede langspeler “The arcane abyss” waarop een heerlijke pot old school black metal ten gehore wordt gebracht. Ik zocht frontman Morten Shax op voor een gesprek, dat naast de nodige grootspraak vooral over Pietje de Dood gaat. (JOKKE)

Endezzma 1(c) Cecilie Noctique Luttichau

Hail Morten Shax! Er zit vijf jaar tussen jullie debuut “Erotik nekrosis” en de nieuwe plaat. Waarom duurde het zo lang om met een opvolger op de proppen te komen?
We hebben het als band nooit nodig gevonden een bepaald patroon van schrijven en opnemen te volgen. Het is erg belangrijk voor ons om trouw te blijven aan de wereld van Endezzma en datgene waar de band voor staat, omdat er steeds een speciale betekenis hangt aan alles wat we doen. Zo is Endezzma dankzij haar eigen regels en patronen uitgegroeid tot de speciale entiteit die ze de dag van vandaag is, waarbij de band de leden dicteert als het ware. Natuurlijk zorgden het overlijden van Trondr Nefas, line-up wissels en andere kwaadaardige gebeurtenissen er ook voor dat de jaren voorbij vlogen. Dat gezegd zijnde, zien de zaken er momenteel veel beter uit waardoor het waarschijnlijk niet opnieuw vijf jaar zal duren vooraleer de opvolger van “The arcane abyss” er zal zijn. Er zijn natuurlijk ook bands die sneller albums uitpoepen, maar dat gaat dikwijls ten koste van kwaliteit. Trouwens, wanneer je omgaat met dood en duisternis, weet je nooit wat er van achter de hoek kan komen piepen. Je weet nooit wanneer de dood zal toeslaan, dus als niemand van ons de komende tijd het loodje legt, zal er sneller een nieuw album zijn.

Vlak voor de release van het debuutalbum, kwam gitarist Trondr Nefas plots te overlijden. Was het moeilijk om een vervanger voor deze sterke persoonlijkheid te vinden? Hij nam bovendien voor een groot stuk deel aan het schrijfproces waardoor de nieuwe gitarist toch ook over min of meer dezelfde schrijfstijl- en vaardigheden dient te bezitten?
Eigenlijk had Trondr zijn opvolger al lang voor zijn dood goedgekeurd. Trondr was toen bezig met Urgehal die erg veel optredens en tours deden. Toen Endezzma begon te escaleren, hadden we een back-up gitarist nodig. Zo kwam ik bij Malphas terecht en nam hem mee naar de repetitieruimte waar hij Trondr leerde kennen en de rest is geschiedenis. We keken simpelweg naar mekaar en beseften dat we een stelletje gelijkgestemde buitenbeentjes waren op planet death. Malphas is nu een belangrijk lid van Endezzma en we konden ons geen betere vervanger wensen.
Malphas trad zonder problemen in de voetsporen van Trondr omdat hij de bandmentaliteit, -aura en -essentie perfect snapt. We staan nu op een punt waarbij we een nóg groter en dodelijker Beest gecreëerd hebben. Endezzma is een volwassen entiteit geworden, waarbij de band tot ons is verworden in plaats van omgekeerd.

Wat zijn volgens jou de grootste verschillen tussen “Erotik necrosis” en “The arcane abyss”?
Wie al bekend was met ons, zal hoogstwaarschijnlijk de trademark sound van de band opmerken, hoewel we deels ook in een andere richting evolueerden: wilder, intenser en directer. We hebben ook hard gewerkt aan het verkrijgen van de exacte sound die we voor oren hadden, om zo de boodschap van het album extra te onderlijnen, althans voor zij die ze door hebben. Voor mij is het een wild, intens en direct manifest dat bij elke draaibeurt nieuwe deuren van de afgrond opent. En hopelijk begrijpt de luisteraar onze ideeën en bedoelingen. We verlangen altijd iets van onze luisteraars. Zoals bij poëzie, is het noodzakelijk de essentie te begrijpen en tussen de lijnen te lezen om het totaalplaatje te snappen. “Erotic necrosis” was abstracter in haar expressie en ging dieper op een andere manier. Het debuut was ook meer melancholisch.

Ik hoor invloeden gaande van de occulte aanpak van Watain tot aan de black ’n roll sound van Carpathian Forest. Welke bands beschouw je als de voornaamste inspiratiebronnen voor Endezzma?
Ik lees voortdurend reviews waarin geschreven wordt dat we klinken zoals op Watain’s ‘Lawless darkness“-album aangevuld met de black ’n roll invloeden van Carpathian Forest. Er zal dus waarschijnlijk wel iets van aan zijn, hoewel dit door ons nooit zo bedoeld was. Malphas maakt trouwens deel uit van de vernieuwde Carpathian Forest line-up, maar dat heeft absoluut niets te maken met het muzikale landschap van Endezzma. We trachten hoegenaamd niet de sound van deze bands te kopiëren. We streven naar onze eigen sound en zwart nirvana. We kijken er streng op toe geen invloeden in ons songschrijfproces toe te laten. Invloeden komen niet van muziek, dus ons doel is ook geen muziek. We zijn het geluid van de Dood!

Ik was erg onder de indruk van de cleane zang in “Serpent earth”. Verzorg jij die? Jij zou bij Enslaved aan de slag moeten gaan ter vervanging van Herbrand Larsen, haha!
Bedankt, de cleane stukken werden ingezongen door Malphas. Het is een love it or hate it-kwestie, sommigen zeggen ons dat ze er niets mee kunnen terwijl anderen er helemaal weg van zijn. Bij Endezzma doen we simpelweg wat we zelf willen, zelfs als het out of the box is. De orthodoxe motherfuckers vervloeken het dan misschien wel, maar dat is terwijl ze vanuit hun luie zetel aan hun kleine pietje liggen trekken. Je zal waarschijnlijk zelfs nog meer van onze eigen Herbrand Larsen horen op een volgend album.

De song “Sick kulta Lucifer” bevat een gastbijdrage op zang van ex-Beastcraft frontman Sorath Northgrove. Waarom heb je hem voor deze song gevraagd?
Sorath Northgrove is een goede vriend van ons, verbonden door bloed en kwaadaardig geloof. We wisselden de voorbije jaren reeds enkele onderlinge vocale bijdragen uit tussen Urgehal en Beastcraft en we dachten dat het een extra dimensie aan “Sick kulta Lucifer” zou toevoegen. Bepaalde individuen zijn in staat om door hun présence iets speciaals en krachtig toe te voegen vooral bij deze song die voor een duistere kracht staat.

Voorafgaand aan de release van “The arcane abyss”, verscheen een 7” single waarop twee songs te horen waren waarvan één die niet op het album staat (“Black tempest”). Vind je het heden-ten-dage nog nodig om singles uit te brengen, vooral in een genre zoals black metal? Albumverkopen dalen en twee releases uitbrengen, betekent ook dat fans twee keer in de buidel moeten tasten. Waarom niet gewoon “Black tempest” aan de langspeler toevoegen?
Het is zelfs niet nodig om zelfs maar één ding uit te brengen, vooral als je niets te zeggen hebt en niemand wordt verplicht om al is het maar één cent uit te geven aan iets dat ze niet willen. Persoonlijk zou ik zelfs nog een limited edition bonus release van de plaat willen zien. Ik ben net zoals Trondr een vinylliefhebber en zijn laatste bijdrage aan de band was zó speciaal, ook op vlak van sound, dat dit perfect was voor een EP vinyl formaat. Daarom heeft de release ook een speciaal cover artwork met een symbolische mening voor zij die het aanbelangt en tussen de lijnen lezen. Het is simpelweg een release voor de échte fans die dit wel zullen appreciëren. Het is een EP waarover nagedacht werd, met eigen artwork gelinked aan dat van de langspeler. Ze vullen mekaar dus aan. We zijn niet op zoek naar extra inkomsten. Iedereen in de muziekindustrie weet trouwens dat je geen cent verdient aan het uitbrengen van en 7″ EP. Het is een kostelijk productieproces, zeker als je er iets speciaals van wilt maken. Dus het antwoord is “JA”, ik denk dat het noodzakelijk is, alles wat Endezzma doet, is noodzakelijk.

endezzma 2

Jullie lijken niet de enige band te zijn die Agonia Records verliet. Blijkbaar waren veel van jullie collega’s niet tevreden over de samenwerking met het Poolse label. Was dat ook bij jullie het geval? 
Ik ben geen back stabber en hou er niet van om slecht achter iemands rug te praten. Het enige wat ik kan vertellen, is dat het vrij duidelijk is dat je niet al te tevreden bent wanneer je van label verandert. Er gaan al voldoende verhalen de ronde over Agonia, dus ik ga het daar bij laten. Ik hecht meer belang aan het heden en de toekomst en kijk niet achterom.

Hoe zijn jullie in contact gekomen met Pulverized Records, die vanuit Singapore opereren? Is het niet gemakkelijker om met een label dichter bij huis samen te werken?
Pulverized Records is een professioneel, écht old-school label met jaren ervaring, die weten hoe ze hun zaakjes moeten regelen en bands tekenen waar ze zelf fan van zijn en maximaal helpen. Ik ben dan ook erg tevreden over de samenwerking. In deze moderne tijden zie ik geen verschil in samenwerken met een label uit Singapore of Polen of zelfs Noorwegen. De communicatie met Roy van Pulverized loopt super vlot. Pulverized perst en distribueert al haar releases sowieso via Plastic Head in de UK.

Vóór Endezzma ging de band als Dim Nagel door het leven, die reeds in 1993 opgericht werd. Ik heb het altijd al vreemd gevonden dat je besloot de naam naar Endezzma te veranderen, omdat Dim Nagel enkele jaren later gereactiveerd werd, hoewel er sindsdien niets werd uitgebracht, behalve de twee demo’s (“Satanic overdose” uit 1993 en “Gjennom kistedalene” uit 1995). Waarom wou je Dim Nagel van Endezzma onderscheiden?
Er doen vele geruchten en theorieën de ronde en er zijn eveneens enkele informatiekanalen die een alternatieve waarheid en misinformatie bevatten. In de vroege jaren ’90 was ik aan het jammen met een band die min of meer als Kvist door het leven ging. Ik vroeg de jongens me te helpen met het maken van een demo wat resulteerde in “Satanic overdose“: mezelf op zang en gitaar, de Kvist gitarist verzorgde additionele gitaar- en baspartijen, de Kvist drummer speelde de drums in en de Kvist bassist stond in voor de opnames en productie van de demo. Dat is het verhaal achter de demo. Daarna stelde ik een nieuwe line-up samen voor Dim Nagel en plande een EP en langspeler en tekende zelfs bij het Duitse label Malicious, dat ondermeer het Gorgoroth debuut uitbracht. Malicous ging echter failliet en vermits een band in die tijd financieel gezien volledig dienst moest doen op de fondsen van een label om studiotijd te boeken, werd het album uitgesteld. Daarna begon ik verschillende projecten en stampte mijn eigen label Flesh For Beast Records uit de grond waarmee ik onder andere enkele Urgehal platen uitbracht. Enkele jaren later werd mijn creatieve donkere natuur terug aangetrokken tot het schrijven van muziek en de wens om het duistere gospel terug te verspreiden. Ik vroeg Trondr Nefas me te vergezellen in iets nieuws en anders en ik koos hiervoor de naam Endezzma. Nog steeds mijn wereld maar in een andere vorm door te werken met andere mensen en ik vond het wel gerechtvaardigd om deze nieuwe band een unieke naam te geven. Ik heb trouwens nooit van de demo “Gjennom Kistedalene” gehoord, dus als iemand deze in zijn of haar collectie heeft, laat het me dan weten haha. Ik heb nooit een demo met die naam gemaakt; het is Noors voor “Doorheen de doodskist heuvels“. Misschien dat ik ooit een song met die titel heb gemaakt, maar in elk geval was het geen naam van een demo.

Het woord “endezzma” heeft iets met de dood te maken, maar wat juist? Wat trekt je zo aan in de Dood? Hoe ga je om met deze ultieme bestemming? Ben je bang om te sterven?
Je hebt inderdaad gelijk dat Endezzma heel specifiek met de Dood te maken heeft en iedereen zal op een dag de echte betekenis van de bandnaam te weten komen. Op een dag zal deze vrijgegeven worden, wanneer weet ik nog niet.
De teksten zijn een duik in de diepte van onze donkere gedachten. Het betreft onze persoonlijke relatie met de donkere kant en hoe we omgaan met de Dood. Onze dood en de dood in het algemeen controleert hoe we onze levens leiden zelfs als we denken er pas mee geconfronteerd te worden in geval van een ongeval of als we oud zijn. De Dood, haar sterke gevoelens en emoties vormen een drijvende kracht in ons dagelijks leven, zoals in het nummer “Morbus divina“, de meester van ziektes en een drager van de Dood. Binnen de wereld van Endezzma wordt een filosofische saga rond de Dood gecreëerd.
Ik ben altijd al gefascineerd geweest door de Dood en haar emotionele contradicties: op de ene manier het meest mooie dat er is en op de andere manier ook het meest hartverscheurende. Zulke intense, vitale en sterke krachten boeien me echt. Ze zijn overal rondom ons heen, dus het heeft geen zin om stomme verhaaltjes te verzinnen als de echte en meest intense vibes alomtegenwoordig zijn. Ik heb geen schrik om te sterven, ik verwelkom de Dood! Ik ben nog nooit zo creatief geweest sinds ik de Dood verstond en vrede met haar nam. Ik ben klaar voor de Dood, ik laat de Dood haar oogst doen en respecteer dat. Het is gewoon mooi, de Dood is prachtig.

Mogen we een tour of een plaatsje op festivalaffiches verwachten om “The arcane abyss” te promoten?
Jazeker, we zullen op 15 juli het Zwitsers festival “Forest Open Air” in Chevenez headlinen en zullen ook enkele andere optredens doen in de zomer. Daarna is het tijd voor een volledige Europese tour en opnieuw enkele festivals, die echter nog niet vermeld mogen worden.

Wanneer mensen hun favoriete black metal albums moeten oplijsten, grijpt het merendeel terug naar de klassiekers van de eerste en tweede black metal golf. Wat zijn jouw vijf favoriete black metal platen van de laatste vijf jaar?
Ik ben in elk geval geen oude, afgetakelde opa die vroeger alles beter vond, omdat dat in elk geval niet waar is, maar ik ben nooit zo bezig geweest met favoriete bands, albums en dergelijke meer. Ik kan enkel zeggen dat het al heel lang geleden is dat ik nog eens heb neergezeten en een volledige plaat heb beluisterd die me de hele rit bevredigde. Er zijn te veel fake bands die niets te vertellen hebben. Buiten “The arcane abyss” kan ik dus geen enkel ander album opnoemen op dit ogenblik.

 

Beastcraft – The infernal gospel of primitive devil worship

Het duivelsgebroed Beastcraft doet nog twee laatste stuiptrekkingen alvorens te vergaan in het hellevuur. Na het overlijden van Trondr Nefas in 2012 houdt achterblijver Sorath Northgrove het voor bekeken. Via Pulverized Records verschijnt nog de “Nocturnal reverence” EP – met naast één eigen compositie in oude Bathory-stijl, een Darkthrone en Von cover (wie zit daar nu nog op te wachten eigenlijk?) – en een derde en laatste full length met de welluidende titel “The infernal gospel of primitive devil worship“, die enkele van de laatste muzikale composities van de hand van de overleden Urgehal-frontman bevat die ook een groot aandeel had in de Beastcraft-sound. Het woord “primitief” uit de albumtitel en de bands waarvan Beastcraft het nodig vindt om de zoveelste saaie cover te brengen, verraden wat je muzikaal voorgeschoteld krijgt: old school no-nonsense black die alle clichés op een hoopje gooit inclusief een groezelige en grimmige productie. Dertien-in-een-dozijn riffs die nergens opmerkelijk klinken en vijfentwintig jaar geleden waarschijnlijk nog wel in staat waren een kapel in lichterlaaie te zetten, maar nu amper nog de fik in een kerststal vol droog hooi krijgen. U raadt het al: ik word hier niet heel warm van, hoewel de ballade “Deathcraft and necromancy” eruit springt en ideaal is om uw lief eens tegen uwen gilet – of de door je moeder met opgenaaide patchkes bezoedelde leren jekker – te trekken. Dan klonk “Baptised in blood and goatsemen” uit 2007 een pak pittiger en venijniger en kwam Trondr in Urgehal en Endezzma toch straffer uit de hoek. Beastcraft is dood en begraven. Zand erover!

JOKKE: 66/100

Beastcraft – The infernal gospel of primitive devil worship (Pulverized Records 2017)
1. Aapenbaring
2. Demonic perversion
3. Deathcraft and necromancy
4. The fall of the impotent god
5. Her highness of hell
6. Reborn beyond the grave
7. Waging war on the heavens
8. The devil’s triumph
9. The beast descends

Endezzma – The arcane abyss

Black metal: het is een genre waarin de ene band probeert opnieuw het warm water uit te vinden door de grenzen steeds te verleggen en de andere band vasthoudt aan traditie en de old school spirit. Het Noorse Endezzma behoort tot die tweede categorie. In haar tienjarig bestaan is “The arcane abyss” pas album nummer twee, hoewel de band ervoor ook nog wel als Dim Nagel actief was. Dat songschrijver Trondr Nefas (o.a. ook Urgehal en Beastcraft) kort na het verschijnen van het debuut “Erotik necrosis” uit 2012 te overlijden kwam, is hier natuurlijk debet aan. Frontman Morten Shax verzamelde een nieuwe line-up rond zich en bewijst op de nieuwe plaat dat Endezzma absoluut nog niet afgeschreven is. De Noorse black à l’ancienne is doorspekt met de nodige punk ’n roll invloeden, waardoor dit bij momenten rockt als een tiet. Het refrein van de titeltrack klinkt even als een Watain, maar door de bocht genomen is een band à la Carpathian Forest een betere vergelijking. Dit stelletje perverten zou recent terug uit hun SM-kelder gekropen zijn met ondermeer Endezzma-gitarist Mattis Malphas als snarenrukker. Zeker wanneer de band gas terug neemt, kunnen Nattefrost en co maar beter zorgen dat die langverwachte nieuwe plaat de moeite is, want aan Endezzma hebben ze een geduchte concurrent. De acht songs blinken uit qua songwriting, liggen goed in het gehoor en bevatten catchy refreinen en hier en daar een solo; en dat is allemaal positief bedoeld. Wie de cleane vocalen op het occult klinkende “Serpent earth” verzorgt, weet ik niet, maar de beste man zou zo maar even bij Enslaved aan de slag kunnen gaan om de opgestapte Herbrand Larsen te vervangen. Op “Sick kulta lucifer” komt ex-Beastcraft frontman Sorath Northgrove nog wat meebrullen en in de andere refreinen doe je dat vanaf de tweede luisterbeurt gewoon zelf. Lekkerrrrr!

JOKKE: 89/100

Endezzma – The arcane abyss (Pulverized Records 2017)
1. Intro
2. Malferno
3. The arcane abyss
4. Gates of mephisto
5. Morbus divina
6. Sick kulta lucifer
7. Serpent earth
8. Esoterisk mystagon
9. A grave so deep

Djevel – Norske ritualer

In het rijtje legendarische Noorse black metal drummers zie je steevast illustere figuren als Hellhammer, Frost of Trym opduiken, maar er dwaalt nog een fenomenale ezelsvellenmepper in de Noorse bossen rond die eveneens al heel wat dienstjaren op de teller heeft staan, maar dikwijls over het hoofd gezien wordt. Ik heb het hier over Per Husebø (aka Dirge Rep) die deel uitmaakt(e) van enkele zwartmetalen topacts zoals Gehenna, Enslaved, Orcustus, NettleCarrier, Gorgoroth, Aura Noir, Neetzach, … Sinds 2012 vind je hem ook op de drumkruk bij Djevel, het geesteskind van oprichter/songschrijver/zanger/gitarist Trond Ciekals (NettleCarrier, ex-Ljå, ex-Neetzach). Verder maken ook bassist Mannevond (o.a. Koldbrann, NettleCarrier, ex-Urgehal, ex-Vidsyn) en zanger Erlend Hjelvik (Kvelertak) deel uit van deze formatie, die gerust het predikaat “supergroep” als patch opgespeld mag krijgen, hoewel de bandleden daar waarschijnlijk allerminst ook maar één seconde van wakker liggen. “Crafting Black Metal with decades of experience” is een soort van kwaliteitsgarantie die eigenlijk op het album zou mogen prijken. Middels drie puike platen (“Dødssanger” uit 2011, “Besatt av maane og natt” uit 2013 en “Saa raa og kald” uit 2015) onder de arm en het weldra te verschijnen nagelnieuwe “Norske ritualer” houdt het kwartet er bovendien een ijverig werktempo op na. De traditionele oer-Noorse black metal van de nieuwe langspeler ligt zoals te verwachten in het verlengde van de vorige platen, maar alles is nog net dat tikkeltje beter nu. De stalagtieten druipen van de striemende, ijzige tremolo picking riffs, de drums gaan er als een door-hondsdolle-en-op-hol-geslagen-huskies-voortgetrokken-slede op sneltempo van door en de raspende strot van Erlend wordt afgewisseld met cleane zangpartijen en koorzang van Trond (“Med tornespiger var han haengt“). De ruwe, krachtige productie zit deze stijl als gegoten en de songs variëren van kort, maar krachtig en snoeihard (“Med christi legeme og blod under hoeiere fod“) tot langer uitgerekte, licht epische nummers (opener “Vi slagter den foerste og den andre, den triedje lar vi gaa mot nord“, “Doedskraft og tri nagler” waarop Hoest (Taake) de vocalen voor zijn rekening neemt en afsluiter “Afgrunds engle“). In “Til mitt kjaere norge” wordt de akoestische gitaar van stal gehaald om even op te warmen aan deze Noorse kampvuursong, maar al snel daarna worden we opnieuw bedolven onder een ijzige gletsjer aan black metal geweld die nóg kouder aanvoelt dan de ijsklompvoeten die mijn lief ’s nachts tegen mij aan legt. Dit is hoe échte Noorse black metal moet klinken jongens en meisjes!

JOKKE: 88/100

Djevel – Norske ritualer (Aftermath Music 2016)
1. Vi slagter den foerste og den andre, den triedje lar vi gaa mot nord
2. Jeg maner eder alle!!
3. Doedskraft og tri nagler
4. Med christi legeme og blod under hoeiere fod
5. Til mitt kjaere norge
6. Med tornespiger var han haengt
7. Maatte vetter rase som aldrig foer
8. Afgrunds engle