Na een periode van bijna tien jaar in de schaduw te hebben vertoefd, keerde Koldbrann in 2022/23 terug met enkele festivaloptredens waarbij nieuw materiaal werd gebracht waarmee de Noren bewezen dat ze nog steeds vol koude grimmigheid en misantropie zaten en geen enkel compromis hadden gesloten. Na de twee tracks tellende 7″-single ”Den 6. massedød (Manna fra en annen himmel)” van vorig jaar, verscheen in augustus eindelijk hun langverwachte vierde album “Ingen skånsel” waarop een band te horen is die rauwer, harder en beter klinkt dan ooit tevoren. Zanger/gitarist Mannevond deelt enkele van zijn gedachten over het nieuwe album. (JOKKE)
The English version of this interview can be found here.
Waarom hebben we zo lang op nieuwe muziek moeten wachten?
Ja, het heeft lang geduurd! Nou, het was een combinatie van verschillende redenen – zoals zo vaak. We waren behoorlijk actief tijdens de “Vertigo” jaren, tot 2014-2015, maar toen gingen we door een periode van veranderingen in de band wat betreft de line-up en het creatieve proces. Er waren ook een paar jaren waarin ik gewoon te veel tijd besteedde aan andere bands. Djevel kreeg het steeds drukker, nam verschillende nieuwe albums op, en ik was ook betrokken bij Nettlecarrier en trad live op met Faustcoven en Furze. Hoe dan ook, het was nooit een kwestie van overhaast nummers schrijven of overhaast opnemen met Koldbrann, alleen maar om nieuw materiaal uit te brengen. Kwaliteit komt altijd op de eerste plaats, dus we hebben de tijd genomen die nodig was, in elk deel van het proces. De meeste nummers zijn gemaakt en afgewerkt in de periode 2019-2021, maar er zijn een paar riffs en passages die dateren uit 2015-2018, en een paar riffs gaan zelfs nog verder terug. Studio-opnamen vonden plaats in 2021-2022 en de master was klaar in het voorjaar van 2023. De beslissing om in totaal zestien nieuwe tracks op te nemen heeft het hele proces natuurlijk ook wat gerokken. We hadden praktisch een dubbelalbum kunnen maken, maar het punt was om alles op te nemen en dan te kiezen welke nummers het beste zouden werken op het album en welke nummers beter zouden werken in andere formats. We wilden ook een single/EP uitbrengen vóór het album, zoals we traditiegetrouw doen, en dat met exclusieve nummers als een soort voorproefje en om de toon te zetten voor het album.
Na meer dan twee decennia staat Koldbrann nog steeds garant voor koude grimmigheid en misantropie en dat zonder enig compromis. Zijn een compromisloze houding en het bewandelen van je eigen pad de belangrijkste waarden voor een blackmetalband?
Het is zeker een van de belangrijkste waarden voor ons. We zijn altijd onze eigen weg gegaan en hebben nooit trends gevolgd of gekeken naar wat anderen doen. Er zijn al genoeg “recept” blackmetalbands.
Wat kun je ons vertellen over de nieuwe leden die erbij zijn gekomen? Wat zijn de grootste verschillen tussen de nieuwe line-up en de vorige?
De kern van de band bestaat sinds “Vertigo” nog steeds uit Kvass, Voidar en mezelf. Kvass staat al sinds 2002 aan mijn zijde en is een zeer belangrijk onderdeel van Koldbrann. Hij is verantwoordelijk voor al onze teksten en was tot “Vertigo” onze belangrijkste songschrijver. Voidar kwam erbij in 2009, maar hij werkte al een tijdje achter de schermen. Hij nam verschillende van onze releases, waaronder onze eerste demo en het debuutalbum, op en mixte ze samen met Mr. NGZM en hij verzorgde ook een groot deel van de engineering op het nieuwe album, om nog maar te zwijgen van het schrijven van een paar geweldige nummers voor zowel “Vertigo” als “Ingen skånsel”!
Na enkele jaren zonder drummer hadden we het geluk om in 2021 de jonge en getalenteerde Leonid Melnikov aan te trekken, slechts een paar maanden voordat we de studio ingingen met het nieuwe materiaal. We hadden toen al behoorlijk uitgebreide demo’s van alle nieuwe nummers gemaakt, dus alles was van tevoren al behoorlijk uitgestippeld, maar hij voegde natuurlijk zijn finesse en handtekening toe aan de nummers en hij deed een geweldige performance in de studio. Hij is echt een vaardige en technische drummer die nu ook speelt bij o.a. Nordjevel. Ik kan je vertellen dat hij live een absoluut beest is!
Tot slot moet ik ook John Grave, alias Dragev, noemen. Hij was eigenlijk gedurende een korte periode in 2011 de oorspronkelijke gitarist van Koldbrann. Hij keerde terug in 2015, voornamelijk als onze live bassist, een zeer vitaal onderdeel van onze live optredens, maar hij draagt ook bij aan de opnames, met wat solo’s en gitaren hier en daar.
Wat betreft songwriting ben ik nu zelf de belangrijkste songwriter. Verder zijn er een paar nummers van Voidar, één van Kvass en één van John Grave en mezelf.
Het nieuwe album en de voorafgaande single “Den 6. massedød (Manna fra en annen himmel)” zijn jullie eerste releases bij Dark Essence Records. Is dit Noorse label een betere fit dan Season of Mist Underground Activists dat “Vertigo” uitbracht in 2013?
Nou, voor Koldbrann anno 2024 zou ik absoluut zeggen van wel. We hebben er helemaal geen spijt van dat we Season of Mist hebben uitgeprobeerd, en ze hebben goed werk geleverd met “Vertigo”, maar uiteindelijk werd het duidelijk dat we een kleine band waren op een groot label. En natuurlijk hielp het niet dat we de tijd namen om een nieuw album te maken… Dus nam ik contact op met Dark Essence kort nadat we de album master klaar hadden, aan het begin van de zomer van 2023. We wisten dat we niet verder zouden werken met Season of Mist, en ik was dit keer vooral op zoek naar een Noors label. Dark Essence stond al een tijdje op mijn radar en ze leken goed te passen bij onze grootte en stijl, dus hoorden we wat rond en kregen daarbij niets dan lof over hen te horen. Ze waren helemaal weg van ons nieuwe materiaal en boden ons een eerlijke deal, dus dat maakte het een makkelijke keuze. De samenwerking is tot nu toe erg goed geweest en we staan te popelen om te zien wat ze voor “Ingen skånsel” kunnen betekenen.
“Vertigo” was een meer diverse en onderscheidende plaat, zeker vergeleken met het rauwe en koude debuut “Nekrotisk inkvisition” (2003). Het artwork en logo van de hoes lieten destijds ook een nieuwe ontwikkeling zien. Op “Ingen skånsel” lijken jullie meer terug te keren naar jullie roots en back to basics aanpak van het debuut en “Moribund” (2006). Was dit een organische evolutie of een weloverwogen beslissing?
Ten eerste ben ik nog steeds erg tevreden over “Vertigo”. Ik vind het nog steeds een zeer solide album, met een aantal echt geweldige nummers. In mijn oren doorstaat het zeker de tand des tijds. Maar het is niet altijd nodig om twee keer hetzelfde te doen. Deze keer wilde ik dat we meer teruggrepen naar het oergeluid en primitieve. En zoals gezegd, ben ik nu voor het eerst zelf de belangrijkste songschrijver, dus deze nieuwe creatieve setting had daar natuurlijk invloed op. Weet je, Kvass is van oudsher een beetje meer “sophisticated” en melodieus in zijn muziek, terwijl ik meer recht door zee ben, meer old school en primitief. En dan hebben we Voidar, die ergens in het midden zit. Dus ja, in die zin kwam het op een natuurlijke wijze. Maar dat betekent niet dat we in de toekomst geen andere paden zullen verkennen. We hebben er altijd naar gestreefd om gevarieerd en dynamisch te zijn in onze muziek, en dat was ook een belangrijke factor bij het arrangeren en samenstellen van de nummers voor “Ingen skånsel”.
De albumtitel vertaalt als ‘geen genade’ en de albumhoes toont een zwaar beschadigd standbeeld. Wiens hoofd is zwaar beschadigd? Hoe verhoudt deze historische figuur zich tot de albumtitel of sommige van de teksten?
Het beeld van het beschadigde standbeeld geeft een zeer sterke symboliek van ‘geen genade’ weer. Het beeldt de ontheiliging uit van iets dat misschien al heel lang bestaat, de vernietiging van iets waardevols, betekenisvols of moois. En natuurlijk voegt het beeld van het gebroken gezicht zelf veel toe aan de sfeer. De oorsprong van het beeld is niet echt van belang, het gaat ons om de symboliek en het beeld zelf.
‘No mercy’ is een houding en een gevoel die altijd sterk aanwezig zijn geweest in onze muziek en onze expressie en misschien nog wel meer op het nieuwe album, vandaar dat we het een passende titel vonden.
Ik moet toegeven dat het een beetje intrigerend was om te zien dat The Cure iets soortgelijks deed op hun nieuwe albumhoes, toen die ongeveer een maand nadat “Ingen skånsel” was uitgebracht werd aangekondigd. Natuurlijk denk ik niet dat ze ons kennen, maar ik beschouw het toch als een compliment (lacht)! En ik weet niets over hun nieuwe album, maar “Pornography” uit 1982 is zeker een geweldig album! Wat een manier om een plaat te openen…!
“I unaturens vold” was de eerste single die werd uitgebracht en betekent ‘in onnatuurlijke greep’. ‘Onnatuurlijk’ wordt hier gebruikt als contrast om met de vinger te wijzen naar de valsheid en onoprechtheid in mensen. Het is een van de meer nieuwe nummers die gaan over het rechtop staan aan de buitenkant, de maatschappij en de wereld de rug toekeren. Zijn valsheid en onoprechtheid enkele van de ziektes in de hedendaagse blackmetalscene?
De tekstuele concepten op “Ingen skånsel” kunnen grofweg in twee categorieën worden verdeeld: de teksten die gaan over het staan aan de buitenkant van de gevestigde orde, ten goede of ten kwade, ofwel met een smaak van berusting op bijvoorbeeld “Prosesjon under blyhimmel”. Of met de smaak van het vinden van innerlijke kracht in bijvoorbeeld “I unaturens vold”. De andere categorie van teksten is diegene die vernietiging en pure terreur uitbeeldt, typisch gebruikt voor de meer verpletterende, agressieve nummers zoals “Maskiner av nihil” en “Fortærer av minne og form”. En dan is er nog de vreemde eend in de bijt, “Et uomtvistelig falsum”, dat een tekst heeft met een meer existentiële/filosofische vibe. Het belangrijkste idee is om teksten te hebben die de grenzen van de Noorse taal verleggen in de context van black metal, terwijl ze toch een expressieve kracht behouden. Omdat slechts 0,07% van de wereldbevolking Noors spreekt, hebben we ervoor gezorgd dat er Engelse vertalingen, gemaakt door Kvass zelf, van alle albumteksten in de CD- en vinylboekjes staan. We zijn ook begonnen met het publiceren van vertalingen op onze Instagram zodat iedereen met interesse inkijk in de teksten kan krijgen.
De tekst van de tweede single “Fortærer av minne og form” (‘verslindster van geheugen en vorm’) is geïnspireerd op Roko’s basilisk, het gedachte-experiment over hoe een toekomstige almachtige AI degenen zou kunnen straffen die niet hebben geholpen bij het ontstaan ervan. Roko’s basilisk heeft een groot deel van zijn bekendheid gekregen door de vraag te stellen of het mogelijk is om een echt morele, ethische kunstmatige intelligentie te creëren en waarvoor de mensheid kunstmatige intelligentie eigenlijk zou moeten gebruiken. Een onderwerp dat relevanter dan ooit lijkt te zijn nu we zien hoe snel AI zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Hoe kijk jij als artiest aan tegen het gebruik van AI bij het maken van muziek, kunst of schrijven?
Muziek maken is iets waar ik veel waarde aan hecht in mijn leven, of het nu gaat om het maken van gitaarriffs, baslijnen, zang of wat dan ook. AI kan natuurlijk dienen als een hulpmiddel voor vele middelen, maar voor mij hoort het niet thuis in muziek. Dan is het geen muziek maken…
“Elevert hinsides tilstand” is een bonustrack die alleen op CD staat. Is het belangrijk om bonusmateriaal op CD’s te hebben nu de verkoop van dit medium de afgelopen jaren is ingestort?
Nee, ik denk het niet. Ik wilde dat het album binnen de originele lengte van een vinyl LP zou blijven. Je weet wel, één LP met maximaal 22-23 minuten muziek op elke kant. Maar toen had ik een instrumentaal en sfeervol nummer dat we niet op het album konden zetten en waarvan ik dacht dat het perfect zou passen als een soort complementair slotnummer, dus besloot ik het toe te voegen als iets speciaals voor de CD. Het leek me ook cool om een kleine bonus toe te voegen voor degenen die nog steeds de voorkeur geven aan dit formaat. Ik ben zelf opgegroeid met CD’s en heb elke ‘kroon’ van mijn zakgeld uitgegeven toen ik voor het eerst metal en black metal ontdekte. Ik ben blij dat we onze albums nog steeds op CD kunnen uitbrengen.
In de promomail van Dark Essence Records staat dat de muziek van Koldbrann fans aanspreekt van Darkthrone, Gorgoroth, Taake, Dødheimsgard, Craft, Urgehal, Tsjuder, Mysticum, Aura Noir, Beastcraft, Ved Buens Ende, Trelldom, Djevel, Whoredom Rife, Ildjarn en Leviathan. Dat gaat vrij breed qua sound, want voor mij klinken Mysticum en Ved Buens Ende of Whoredom Rife en Leviathan helemaal niet hetzelfde. Zijn er bepaalde invloeden voor Koldbrann’s specifieke kijk op het genre?
Nou, ik denk dat dat het punt is, weet je. Variatie en dynamiek zijn altijd belangrijk voor ons geweest. Ik wil geen twee keer hetzelfde nummer op onze albums, en we willen onszelf niet beperken tot één stijl van black metal. We worden geïnspireerd door een breed scala aan invloeden, waaronder een flink aantal van de bands die ik hier heb genoemd en natuurlijk nog veel meer bands die niet zijn genoemd.
Zijn jullie van plan om de oudere albums in de nabije toekomst opnieuw uit te brengen?
Ja, ik denk dat de tijd daar rijp voor is, nu we het nieuwe album hebben uitgebracht. We richten ons liever op nieuwe muziek dan dat we in het verleden blijven hangen, maar de oude albums zijn al heel lang niet meer verkrijgbaar op LP of CD.
Koldbrann lijkt diep geworteld in de True Norwegian Black Metal traditie, een term die de afgelopen decennia gestaag is gebruikt door bands als een soort tegenreactie op landgenoten die zich op meer commerciële manieren ontwikkelden. Begin tot midden jaren 2000 begon ook de term Nidrosian black metal op te komen. Volgens de initiatiefnemers was Noorse black metal niet altijd een kwaliteitsstempel en daarom wilden ze het beperken tot Nidrosia (Trondheim). Denken jullie dat Noorse black metal nog steeds even relevant is als in de jaren 90?
Dat kan ons allemaal niet zoveel schelen. We doen ons ding en we doen dit voor onszelf. We maken geen deel uit van een of andere scene. We hebben duidelijk onze wortels in de Noorse black metal, en dat kan heel goed worden gebruikt om de basis van ons geluid te beschrijven, maar we zijn zeker geen “vlaggenzwaaiers”. We hebben ook altijd veel invloeden uit het buitenland gehad. Oost-Europa, Zuid-Amerika, Noord-Amerika, van overal. Hoe dan ook, als iemand wat nieuwere Noorse blackmetalbands wil beluisteren, kan ik Tilintetgjort en Syn van harte aanbevelen. Beiden brachten hun debuutalbum uit in 2023. Geweldig materiaal!
Koldbrann is al sinds het begin een beruchte liveband die reeds toerde met bands als Taake, Urgehal, Endstille, Marduk en Shining en zijn stempel drukte op belangrijke festivals als Hellfest, Inferno, Party San en Wacken. Ligt de echte kracht van Koldbrann in live optredens?
Live optredens zijn altijd een belangrijk aspect voor ons geweest. We hebben vanaf het begin concerten gespeeld en het geeft nog steeds veel voldoening. De energie die je aan de nummers geeft en de energie die je terugkrijgt is echt iets speciaals. Pure black energy!, om Tulus te citeren.
In oktober treden jullie op in Istanbul. Wat verwacht je van deze show?
Ik heb het geluk gehad dat ik al eerder in Istanbul heb opgetreden, dus ik weet dat we een van de meest toegewijde en gepassioneerde publieken kunnen verwachten. Black metal leeft inderdaad in Istanbul. En het zal een genoegen zijn om deze keer terug te komen met mijn eigen muziek, het eerste optreden van Koldbrann in Turkije. Over aanraders gesproken: check Zifir uit Turkije! Hun laatste twee albums uitgebracht door Einar Sjursø van Virus op zijn Duplicate label zijn geweldig!
Waarom heb je Djevel verlaten na hun “Ormer til armer, maane til hode” plaat (2019)?
Nou, zoals ik in het begin van het interview al zei, waren er een paar jaar waarin ik te veel tijd besteedde aan andere bands, om het zo maar te zeggen. Dit drong volledig tot me door in 2020, toen ik me realiseerde dat ik moest stoppen met Djevel. Weet je, Djevel kreeg het in de loop der jaren ook steeds drukker. Eerst speelden we niet live en deed ik alleen de bas, maar toen begonnen we steeds meer live te spelen en nam ik ook de zang over toen Hjelvik de band in 2017 verliet. Opeens eiste Djevel vrij veel van mijn tijd, vooral door het tempo waaraan Ciekals nieuwe albums schrijft. Hoe dan ook, Koldbrann is het belangrijkste voor mij en ik moest prioriteiten stellen om de tijd te kunnen gebruiken die ik wilde besteden aan Koldbrann. Tegen die tijd was ik ook weer begonnen met het maken van nummers voor Koldbrann, en daar wilde ik alles in stoppen. Maar er was geen kwaad bloed en ik speelde nog tot vrij recent als live bassist voor Djevel, want mijn laatste optreden met hen vond i nseptember nog plaats op het Cosmic Void Festival in Londen.
Tot ieders verrassing werd je enkele weken geleden aangekondigd als de nieuwe zanger van Craft. Hoe ben je bij deze Zweedse blackmetalband terechtgekomen? Wordt er nieuwe muziek geschreven?
Ik heb sinds 2006 sporadisch contact met Joakim van Craft. Ik herinner me dat hij ons een e-mail schreef, waarin hij ons album “Moribund” aanprees. Ik was al jaren een grote fan van Craft, dus dat was natuurlijk erg leuk om te horen. Fast forward naar 2024 en ik denk dat het moeilijk was om nee te zeggen toen hij het zo aardig vroeg… Ze hebben een nieuw album klaar om op te nemen.
Een ander nieuw project waar je deel van uitmaakt is Jordsjuk, die tot nu toe de EP “Råtner på rot” hebben uitgebracht. Is een full-length de volgende stap voor deze band?
Ja, Jordsjuk is iets waar ik een grote passie voor heb. Renton is al vele, vele jaren een van mijn beste vrienden en we hebben samen in verschillende andere bands gespeeld, maar we hebben nog nooit samen aan nieuwe muziek gewerkt. We delen heel veel dezelfde invloeden en voorkeuren, en samen een band vormen was iets waar we het al jaren over hadden. In 2022 kwam het er eindelijk van, toen Renton de eerste nummers maakte voor wat Jordsjuk zou worden. Hij is echt een uitstekende songwriter en riffmaker, en ik ben ontzettend blij met het materiaal. Het is ook geweldig om iets te doen dat een beetje buiten de pure black metal valt. En ja, we zijn eigenlijk net klaar met de debuut-CD, mastering en alles. De eerste single wordt waarschijnlijk begin 2025 uitgebracht. Jordsjuk is zeker een band die we prioriteit zullen geven, om het zo maar te zeggen.
Door de jaren heen heb je heel wat gastoptredens of sessies gedaan als zanger, ook live. Is het makkelijk om je te overtuigen om je stem te lenen aan de muziek van andere bands of moet er eerst een bepaalde band of persoonlijke relatie zijn voordat je dit doet? Denk je dat al deze gastoptredens Koldbrann op de een of andere manier hebben afgeremd, aangezien het uitbrengen van vier full-lengths niet veel is gezien een carrière van meer dan twintig jaar?
Ik begrijp dat je dat vraagt, maar ja, er moet wel een speciale band zijn. Ik heb aanbiedingen van veel bands afgewezen, en de meeste daarvan waren “groter” dan Koldbrann, dus daar gaat het zeker niet om, maar ja, ik denk dat ik het moeilijk vind om nee te zeggen als een aantal van mijn favoriete bands en grote invloeden me vragen. Zoals de genoemde Craft of Furze waar ik ook kort bij betrokken was. Maar ja, het valt niet te ontkennen dat het Koldbrann heeft vertraagd, dus ik moet de juiste balans zien te vinden.
In de Facebookfeed van Koldbrann las ik een bericht waarin jullie je steun betuigden aan het Deense Afsky, waarvan frontman Ole tijdens een live show een Koldbrann shirt droeg. Afsky heeft de laatste tijd nogal wat controversiële reacties gekregen vanwege Ole’s houding ten opzichte van de gebeurtenissen in het Midden-Oosten, de LGBTQIA+-beweging, ‘gelijkheid voor iedereen’ enzovoort. Denk je dat er plaats is voor politiek in muziek? Ben je ooit slachtoffer geweest van de cancelcultuur? Afsky zijn geweldige jongens en het was cool om Ole een Koldbrann shirt te zien dragen tijdens een van hun optredens, dus we hebben daar een foto van gepost en mensen aangemoedigd om ze live te zien, want ze waren op dit moment op tournee door Noorwegen. Wat politiek betreft: Koldbrann is geen politieke band, dus daar laat ik het maar bij.
Addergebroed 