Halweg de jaren 2000 ontstond de stroming RABM (Red and Anarchist Black Metal), grotendeels als reactie op de aanwezigheid van NSBM (National Socialist Black Metal). RABM-bands gebruikten de woeste intensiteit van het genre en zetten die in voor antifascistische, anarchistische en ecologische doelen. Groepen zoals Panopticon, Iskra, Dawn Ray’d en Feminazgûl gebruikten black metal als een instrument voor kritiek. Ze vielen kapitalisme, patriarchaat en fascisme aan, terwijl ze de rauwe geest van rebellie van het genre behielden. De Zwitserse band Darben bracht net hun debuut-EP “Karg” uit die een geweldige mix van punk en black metal met een openlijk politieke lading laat horen. (JOKKE) Foto’s door Dungeoncinth

The English version of this interview can be found here.

Darben is ontstaan uit een langdurige vriendschap en gedeelde politieke overtuiging. Wat wilden jullie uitdrukken dat eerdere projecten niet konden?
HNS: Darben is mijn eerste blackmetalproject in lange tijd. Het is ook de eerste keer dat ik verantwoordelijk ben voor zowel de muziek en zang als de teksten. De focus lag op de stijl van muziek en de vrijheid om de teksten precies zo te schrijven als wij wilden. Dat was wat we wilden uitdrukken.

LVR: Darben is mijn eerste project in twintig jaar. In die tijd heb ik vaak gedacht aan het starten van iets nieuws, maar ik wist nooit precies welke richting ik op wilde. Toen HNS voorstelde Darben op te richten, voelde dat meteen goed. We delen dezelfde mindset – muzikaal en politiek – en dat maakt Darben het perfecte platform om mijn ideeën van de afgelopen twee decennia te realiseren. We hebben er bewust voor gekozen om noch muzikaal, noch conceptueel grenzen te stellen.

Het woord “Darben” betekent “verkwijnen” of “lijden.” Hoe vangt dat idee van verzwakken of lijden de essentie van jullie muziek en wereldbeeld?
Darben is niet zomaar een woord – het is de staat waarin de meeste mensen gedwongen worden, terwijl de ultra-rijken zich te buiten gaan aan macht en winst. De wereld is al tientallen jaren aan het afglijden en de kloof blijft groeien. We weten dat we nog steeds tot de meest bevoorrechte mensen behoren: we verhongeren niet, we hebben een stem en we kunnen vrij creëren. Maar dat verblindt ons niet. Het voedt ons. Onze muziek kanaliseert die spanning: de schuld, de woede en de weigering weg te kijken. Als je verkwijnt, leef je nog. En als je leeft, kun je terugvechten.

Jullie noemen zowel blackmetalgiganten Darkthrone en Mayhem als punkiconen Discharge en Totenmond als invloeden. Hoe komen deze twee ogenschijnlijk verschillende energieën – chaos versus protest – samen in jullie geluid?
De black metal die wij het meest waarderen is altijd geworteld in punk, crust of hardcore. We zien deze energieën dus helemaal niet als verschillend. Beide vormen delen iets anders: de muzikanten voelen zich gefrustreerd en boos over de wereld om hen heen en behandelen hun muziek als een vorm van rebellie.

Jullie teksten zijn volledig in het Duits, jullie moedertaal. Was dit een bewuste daad van verzet tegen de dominantie van Engels in metal, of meer een noodzaak om emoties en woede authentiek uit te drukken?
HNS: Om precies te zijn: Hochdeutsch of (hoog) Duits is niet onze exacte moedertaal. We leren het op school en het is de officiële taal in het deel van het land waar we wonen. Onze moedertaal is Zwitsers Duits, dat dicht bij Hochdeutsch ligt, maar niet hetzelfde is.

De thema’s en gekozen woorden in Darbens teksten zijn voor mij emotioneel geladen, maar ik vond Zwitsers Duits niet de beste taal om ze over te brengen. Ik wilde een zekere “artistieke afstand”. Ik vind ook dat Duits erg hard en direct kan klinken, wat past bij de inhoud. Vooral koos ik Duits omdat ik me er veilig bij voel. Mijn Engels is prima, maar niet goed genoeg om in te schrijven en te schreeuwen.

Darben’s muziek is openlijk antifascistisch, feministisch en antikapitalistisch. Hoe navigeren jullie de lijn tussen politieke uiting en artistieke creatie zonder dat de nummers tot slogans verworden?
Wij zien Darben allereerst als een muzikaal project, niet als een politieke campagne. Het belangrijkste doel is om de muziek te spelen die we leuk vinden. De politieke boodschap die doorklinkt, is een welkom neveneffect, een reflectie van onze eigen overtuigingen en attitudes.

Niet elk nummer gaat over antifascisme, feminisme of antikapitalisme. Maar dit is onze gedeelde mindset, en we wilden dat mensen daarvan bewust waren. We geloven dat je teksten moet schrijven over thema’s die je echt raken als persoon.

De kruising van politiek en black metal blijft polariserend. Traditionele fans beweren dat openlijke politiek het genre, dat altijd draaide om individuele vrijheid en nihilisme, vervuilt. Anderen zeggen dat apolitieke kunst in een corrupte wereld zelf een politieke keuze is. Politiek geëngageerde black metal herclaimt de oorspronkelijke geest van rebellie van het genre. Jullie nemen als band een duidelijk politiek standpunt in. Hebben jullie ooit de spanning gevoeld tussen jullie antifascistische overtuigingen en de beschuldigingen van censuur of morele controle die vaak met “cancel culture” komen? Hoe navigeren jullie die lijn?
Onze antifascistische houding is geen moraliserend vingertje, maar een uitdrukking van onze overtuiging dat kunst niet losstaat van de werkelijkheid. Black metal is voor ons nooit slechts escapisme geweest – het is altijd verzet geweest. Voor ons betekent rebellie niet verdwijnen in een nihilistische pose. Het betekent woede kanaliseren waar het nodig is: tegen autoritaire ideologieën, tegen uitsluiting en tegen onverschilligheid.

We begrijpen dat sommigen politieke betrokkenheid zien als een beperking van artistieke vrijheid. Voor ons is het juist het tegenovergestelde. Onze vrijheid als artiesten ligt in het innemen van een standpunt, zonder angst voor labels als “cancel culture”. Kritiek is geen aanval op vrijheid van meningsuiting, maar een onderdeel van een levendig discours. Wie zich uitspreekt moet tegen tegenstand kunnen. Dat geldt voor ons net zo goed als voor anderen.

We proberen deze lijn niet te navigeren door dogma te prediken, maar door onze muziek te behandelen als een uitdrukking van geleefde ervaring. Het is geen manifest, maar een spiegel van onze realiteit. En als het provoceert, doet het precies wat black metal altijd moet doen: uitdagen!

Darben is vooralsnog een studioproject. Wat biedt de studio dat het podium niet kan? Zou dat ooit kunnen veranderen?
We konden op ons eigen tempo en als duo werken, aangezien geen van beide drums speelt. Dat gaf ons veel vrijheid en maakte het hele schrijfproces relaxter. We konden ons op afzonderlijke riffs concentreren zo lang als nodig, langzaam de nummers opbouwen. In de meeste repetitiesituaties wordt dat saai omdat je graag volledige nummers wilt spelen.

Met KOV vonden we de ideale drummer om onze ideeën uit te drukken. We hebben contact met hem opgenomen toen het schrijven van de nummers bijna voltooid was.
We overwegen nu te testen of we deze nummers live als volledige set kunnen uitvoeren. HNS heeft nog nooit een hele show gescreamd of gitaar gespeeld tijdens het screamen, dus we moeten dat eerst proberen voordat we optredens plannen. Als het werkt, zullen we zeker een paar selectieve shows spelen. We zouden ook een vierde lid nodig hebben voor de basgitaar.

De samenwerking met Dungeoncinth creëerde een visuele wereld voor “Karg” die het genre open laat voor interpretatie bij het zien van de albumcover. Het is ook een behoorlijk abstract beeld dat de politieke thema’s van de band niet direct reflecteert. Hoe belangrijk is visuele kunst bij het uitdrukken van Darbens thema’s?
Visuele kunst is een belangrijk onderdeel van hoe we ons uitdrukken als band. De naam Darben en de albumtitel “Karg” zijn nauw verbonden met de huidige mondiale politieke situatie en de staat van de mensheid. Ze weerspiegelen een gevoel van schaarste, leegte en onevenwicht.

Het artwork, gemaakt in samenwerking met Dungeoncinth, toont een dor, bijna surrealistisch landschap. Het is abstract en open voor interpretatie – precies onze bedoeling. We wilden onze politieke thema’s niet direct illustreren, maar de emotionele sfeer erachter overbrengen: rustig, maar krachtig.

Visuele kunst helpt ons de sfeer van onze muziek te verdiepen en een sterkere emotionele connectie te creëren. Ze leggen de teksten niet uit, maar vullen ze aan. De cover van “Karg” is als een raam naar de wereld die we met het album portretteren: rauw, minimaal en open voor persoonlijke reflectie.

Het album eindigt met een cover van “Macht kaputt, was euch kaputt macht” van Ton Steine Scherben. Wat betekent dat nummer voor jullie en hoe heeft de toespraak van Tamara Funiciello jullie versie beïnvloed?
HNS: Het nummer vertegenwoordigt voor mij een rebelse manier van denken en diepe woede tegen het kapitalisme. Ik heb altijd graag gewerkt aan covers van stijlen die verschillen van mijn eigen muziek, vooral als het nummer zelf inspirerend is. In dit geval lieten de rebelse teksten en de gemene hoofdriff me niet los na het eerste luisteren. Om eerlijk te zijn ontdekte ik het via de cover van Totenmond die lang geleden is opgenomen. Zo sluit de cirkel zich weer, aangezien Totenmond ook erg belangrijk voor mij is.

Ik hoorde de toespraak van Tamara Funiciello, een Zwitserse politica en feministische activist, tijdens een 1 mei-event in Zürich. Ik was meteen geboeid en deelde het live op mijn privé-socials. Daarna realiseerde ik me dat haar toespraak de perfecte sample was voor de cover. In slechts een paar woorden legt ze de verbinding tussen feminisme, kapitalisme en klassenstrijd.

Elk van de vijf nummers op “Karg” behandelt een specifiek thema, van kapitalisme tot sociale media en persoonlijke wanhoop. Werd het album als een conceptueel geheel gezien, of staan deze tracks als afzonderlijke reflecties op verschillende vormen van verval?
“Karg” werd oorspronkelijk niet als conceptalbum bedacht. Het ontwikkelde zich organisch, zowel muzikaal als thematisch. De teksten groeiden uit actuele gebeurtenissen, persoonlijke ervaringen en observaties die het schrijfproces vormden.

Dat het album nu als een coherent, conceptueel werk wordt gezien, stemt ons zeer tevreden. Het laat zien dat de verschillende thema’s – van kritiek op kapitalisme en digitale vervreemding tot persoonlijke wanhoop – samenkomen in een groter geheel. Deze thematische samenhang was niet gepland, maar weerspiegelt ons wereldbeeld en het emotionele landschap dat we wilden vastleggen.

“Hexenmal” is geïnspireerd door de kunst van Marina Abramović, een Servische conceptuele en performancekunstenaar, en gaat over geweld tegen vrouwen door de Kerk. Hoe vertalen jullie zulke intense, pijnlijke thema’s naar muziek?
HNS: Er was geen strategisch plan achter dit nummer. De woorden kwamen spontaan en werden in korte tijd geschreven. Maar de inspiratie bouwde zich over een langere periode op. Dankzij mijn partner werd ik geïntroduceerd in feministisch activisme en hedendaagse kunst. Abramović was een van de artiesten die me direct fascineerde. Ik bewonder haar sinds het eerste moment dat ik haar werk tegenkwam en raad het iedereen aan.

Een andere belangrijke inspiratiebron voor de teksten was het boek “Caliban and the Witch: Women, the Body and Primitive Accumulation” van Silvia Federici, ook geïntroduceerd door mijn partner die hielp de inhoud te ontleden. Ik wilde op een vereenvoudigde of symbolische manier laten zien wat het patriarchaat en de kerk doen tegen FLINTA*-personen wereldwijd. Ik ben er diep verdrietig en boos over, en steun volledig alle activisten die vechten voor de rechten van FLINTA* – dit nummer is slechts een bescheiden bijdrage.

(FLINTA* is een acroniem dat vaak wordt gebruikt in Duitstalige feministische en activistische contexten. Het staat voor: Frauen (vrouwen), L – Lesben (lesbiennes), I – Inter (intersekse), N – Non-binair, T – Trans, A – Agender / Aseksueel. Het sterretje () wordt toegevoegd om expliciet mensen met andere genderidentiteiten of seksuele oriëntaties buiten deze categorieën mee te nemen, waardoor de term inclusiever wordt. FLINTA* wordt in essentie gebruikt om collectief te verwijzen naar mensen die getroffen worden door het patriarchaat en gendergerelateerde onderdrukking, en benadrukt solidariteit binnen deze groepen. ADDERGEBROED)

“Permafrost” reflecteert een zeer persoonlijke crisis. Was het schrijven van dit nummer een manier om die ervaring te verwerken, en voelt het delen ervan als bevrijding of blootstelling?
HNS: Ik wil niet in details treden, maar laat ik het zo zeggen: ik voel me opgelucht. Ik heb deze pijnlijke periode in mijn leven overwonnen, hoewel de innerlijke littekens nog helen. Over het geheel genomen voel ik dat ik er overheen ben, en deze teksten voelen als een vorm van afsluiting.

Zwitserland wordt meestal niet gezien als een centrum voor politiek geëngageerde black metal. Voelen jullie je verbonden met een lokale scene of is Darben bewust geïsoleerd van muzikale en ideologische trends?
De undergroundscene hier is relatief klein. Veel Zwitserse bands uiten hun politieke opvattingen niet per se in muziek, maar persoonlijk hebben ze vaak links georiënteerde standpunten. Tegelijkertijd vindt er een antifascistisch blackmetalfestival plaats in Bern.

Darben ziet zichzelf als onderdeel van het deel van de scene dat deze waarden vertegenwoordigt, en wij zien ons niet als afgescheiden van de bredere Zwitserse underground blackmetalcommunity. Tegelijkertijd zijn we ons zeer bewust van de aanwezigheid van rechts georiënteerde blackmetalevenementen en locaties die nog steeds bands met dubieuze agenda’s boeken.

“Karg” voelt als een volledig statement, maar ook als een begin. Zien jullie Darben doorgaan met politiek geladen black metal, of is de volgende stap nog onbepaald?
HNS: Dank voor dat compliment. Het is een beetje verrassend, aangezien het schrijven van het album bijna zes jaar duurde, en tot het laatste moment wisten we niet zeker of het zou lukken of dat we genoeg nummers hadden geschreven voor een volledig album. Ik ben erg blij met het resultaat, hoewel de weg lang en veeleisend was. Als ik genoeg inspiratie vind, komt er zeker een nieuwe release.
LVR: “Karg” mag dan voelen als een volledig statement, maar zoals ik eerder zei, zullen de thema’s die het album onderzoekt ons blijven bezighouden – zowel persoonlijk als artistiek. Als er verdere stappen voor Darben zijn, zal “Karg” slechts het begin zijn. Het legt de basis voor wat mogelijk volgt, muzikaal en thematisch.