viking metal

Enslaved – Utgard

Utgard” is alweer de vijftiende langspeler van het uit het Noorse Bergen afkomstige Enslaved. De band rond stichtende leden Ivar Bjørnson en Grutle Kjellson houdt er sinds diens oprichting in 1991 een naarstig werktempo op na, zonder daarbij afbreuk te doen aan kwaliteit. Althans als je de meer progressieve richting kunt smaken die de heren sinds “Mardraum” uit 2000 zijn ingeslagen. Doorheen zijn lange carrière is de band onderhevig geweest aan tal van line-up wissels en ook nu valt er op de drumkruk een nieuw gezicht te bespeuren. Iver Sandøy nam de stokken over van Cato Bekkevold, maar is eigenlijk geen échte nieuwkomer, want hij maakt als producer reeds sinds “Axioma ethica odini” (2010) deel uit van het Enslaved universum. En het mag gezegd worden dat hij met zijn gevarieerd drumspel en aanstekelijke heldere zang een absolute meerwaarde vormt voor Enslaved. In de eerste single “Homebound” schittert de man naast zijn andere bandleden. Het is een héél aanstekelijk nummer waarin Enslaved extreme metalelementen afwisselt met progressievere stukken en dat een heerlijk meeslepende leadsolo bevat van Arve Isdal, die ondertussen ook al 18 jaar meedraait, en dan is er natuurlijk nog die kippenvelopwekkende zang van Iver in het refrein. Heldere zang is voor Enslaved anno 2020 misschien nog belangrijker dan vroeger en het feit dat er nu met Iver, Grutle en – de enorm gegroeide – Håkon drie zangers in de band zitten die over een goede zangstem beschikken, draagt toe tot het gevarieerde luisterspel dat natuurlijk ook nog steeds door de raspende strot van Grutle opgeschrikt wordt. Zelfs Ice Dale en Ivar draven als achtergrondzangers op in het met vikingkoren ingeluide “Fires in the dark“, dat voorts geen evident nummer is om een plaat mee te openen, en in het afsluitende meeslepende en progrockerige “Distant seasons” horen we Ivar’s dochters op de achtergrond mee zingen. Maar er zijn ook nog voldoende extreme metalpassages die voor tegengewicht zorgen. Zo is er de dreigende adrenalinestoot “Jettegryta“, maar Enslaved zou natuurlijk Enslaved niet zijn als er ook geen progressievere oorden en afwijkende maatsoorten verkend zouden worden. Ook het mooi opbouwende “Flight of thought and memory” kent heerlijk zwartgeblakerd riffwerk en dito vocalen afgewisseld met zalvende heldere zang en een progressieve gitaarsolo die gelukkig niet in geneuzel vervalt. “Storms of Utgard” ligt wat in het verlengde en Grutle ontketent hier met zijn kenmerkende strot wel degelijk de storm waarover gezongen wordt. De grootste verrassing valt waarschijnlijk te bespeuren in het van post-punk, krautrock en elektronica doordrongen “Urjotun“, een experiment dat ik als uitermate geslaagd bestempel. “Sequence“, waarin een gastbijdrage te horen valt van percussionist/toetsenist Martin Horntveth, is dan weer de meest progressieve compositie die er op “Utgard” prijkt en waar de muzikanten het zich permitteren even te losgehen wat o.a. resulteert in syncopisch toetsenspel. Het Vikingelement vertaalt zich dan weer naar de veelvuldige koortjes die her en der opduiken en ook veelal Noorse teksten brengen. “Utgard” is met net geen 45 minuten speeltijd de kortste plaat sinds “Blodhemn” uit 1998 waarop Enslaved bewijst ook meer compactere songs (binnen de vier tot zes minuten) te kunnen schrijven waarin een veelvoud aan stijlelementen passeert die de eigenzinnige Enslaved-stempel meekrijgen. Deze heren zijn nog lang niet uitgemusiceerd!

JOKKE: 90/100

Enslaved – Utgard (Nuclear Blast 2020)
1. Fires in the dark
2. Jettegryta
3. Sequence
4. Homebound
5. Útgarðr
6. Urjotun
7. Flight of thought and memory
8. Storms of Utgard
9. Distant seasons

Hades Almighty – Pyre era, black!

Na veertien jaar radiostilte heeft het duo Jørn Inge Tunsberg en Remi Andersen hun drakkar terug van stal gehaald om een nieuwe plundertocht in te zetten. Onder de noemer Hades stonden ze middels hun EP “Alone walkyng” uit 1993(!) en de twee daaropvolgende platen (“…Again shall be” uit 1994 en “The dawn of the dying sun” uit 1997) samen met kompanen Enslaved, Helheim, Windir en Kampfar aan de wieg van de hele pagan/viking beweging binnen de Noorse black metal scene. In 1998 dient noodgedwongen de suffix Almighty aan de bandnaam toegevoegd te worden en wordt lichtjes van koers gewijzigd op de twee daaropvolgende platen. Weg zijn de viking/pagan invloeden om in plaats daarvan een progressievere en meer futuristische richting uit te gaan. Weg interesse! Iedereen had de band ondertussen waarschijnlijk opgegeven tot er nu plots een nieuwe EP komt aanspoelen in afwachting van een nieuwe langspeler die in 2016 het licht zal zien. Middels het toevoegen van nieuwbakken frontman Ask Ty (die we ook kennen als slagwerker bij Kampfar en Krakow) werd het schip terug zeevaardig gemaakt en na hun passage op Aurora Infernalis aanschouwd te hebben, mag ik zeggen dat deze zich met verve van zijn taak kwijt. De aanstekelijke epische melodie van de titeltrack zet meteen de fik erin (zoals Jørn ook met de  Åsane kerk deed in 1992) zonder dat we hier met van die hoempapa jolige metal te maken hebben. Denk dus eerder aan met heidense dramatiek doordrenkte epische black die (gelukkig terug) in het straatje ligt van de reeds eerder aangehaalde bands. “Funeral storm” is een dreigende midtempo stamper met melodische solo’s maar het epische hoogtepunt ligt overduidelijk in het negen minuten durende “Bound” waarin Ask Ty meermaals als de kleine broer van Alan Nemtheanga van Primordial klinkt (terwijl Jørn, met zijn lange blonde manen die vanonder zijn zwart potske komen gluren, een tweelingbroer van Tom G. Warrior zou kunnen zijn). Duidelijk dat de nieuwe frontman een serieus potje kan zingen. De afsluitende folky gitaarmelodie is er één om dagen mee in je hoofd te blijven rondlopen. Meer van dat op het komende album graag!

JOKKE: 82/100

Hades Almighty – Pyre era, black! (Dark Essence Records 2015)
1. Pyre era, black!
2. Funeral storm
3. Bound

http://metalhammer.teamrock.com/features/2015-10-16/viking-metal-pioneers-hades-almighty-return-from-the-wilderness

Enslaved – In times

Wie wil zien hoe Vikingen Christelijke Engelse legers in de pan hakken of onderling een robbertje vechten, kan zijn of haar hartje ophalen bij tv-serie “Vikings”. Wie meer wil weten over het dagelijkse leven, de landbouwbezigheden van de Noormannen en het feit dat hun vrouwen eigenlijk de broek droegen, kon de afgelopen weken terecht op de Viking expositie in Tongeren. Wie echter geïnteresseerd is in de symboliek en mystiek van het Noorse godendom, zit bij Enslaved aan het juiste adres. Gedurende hun bijna vijfentwintigjarige carrière hebben spilfiguren Ivar Bjørnson en Grutle Kjellson de nodige watertjes doorzwommen. Begin jaren negentig stonden ze aan de wieg van het viking subgenre binnen de opkomende black metal tsunami. Rond de eeuwwisseling geraakte de woeste viking/black op de achtergrond en gingen beide heren op zoek naar een nieuwe invalshoek voor hun extreme metal. Gedreven door hun voorliefde voor Rush, Pink Floyd en Tool sloeg de band een meer progressieve richting in. Sinds “Isa” uit 2004 vonden ze opnieuw een stabiele bezetting en hebben ze hun eigen niche sound album na album verder ontwikkeld, met enkel “Vertebrae” als schoonheidsfoutje in hun discografie. “In times” is alweer het dertiende full album van het kwintet en laat wederom horen waarom de band tot de ab-so-lu-te top van het progressieve extreme genre behoort. Elk van de zes songs heeft zijn eigen karakter en put toch uit de stijlelementen van hun gepatenteerde muziekstijl. Opener “Thurisaz dreaming” gooit meteen de zweep erop en laat horen dat Enslaved haar extreme oorsprong en blast beats nog niet verleerd is of verloochent. In plaats van echter heel de song door te razen, duiken de bezwerende cleane vocalen van toetsenist Herbrand Larsen halverwege op om te contrasteren met de felle en uit de duizenden herkenbare rochelkrijsen van Grutle en subtiele achtergrondkoorzang. Het contrast met het daaropvolgende rockende “Building with fire” kon niet groter zijn. De drums van Cato Bekkevold zorgen voor een pulserende beat, ondersteund door de solide bass van Grutle. In deze song treedt Herbrand nog meer in de spotlights en zijn hemelse keelklanken produceren hier een wel héél catchy oorworm, zonder ook maar één moment cheesy te klinken. Het contrast met de raspende vocalen wordt hierdoor nog meer in de verf gezet. De dag dat Herbrand de deur achter zich dicht trekt bij Enslaved, hebben ze een groot probleem. Hopelijk komt het nooit zo ver! Het moet volgens mij vanaf de song “Sigmundskvadet” van “Monumension” geleden zijn, dat er nog eens een authentiek vikingkoor in een Enslaved song opdook. Met het experimentele en progressieve “One thousand years of rain” is het nogmaals zo ver en wordt de samenwerking aangegaan met Einar Kvitrafn Selvik van Wardruna. Benieuwd wat hun collaboratie op Roadburn gaat geven! “Nauthir bleeding” is de meest vintage Enslaved song en leunt dicht aan bij het materiaal op voorganger “RIITIIR”. Ik noteer hier nog de mooie solo aan het einde van het nummer in mijn notitieboekje en hoor dat Ivar hier volledig uit zijn dak kan gaan. De titelsong is het levende bewijs van hun voorliefde voor Pink Floyd en is met zijn tempo- en maatwisselingen en dromerige space rock vibes de meest progressieve song van het album. De tonaliteit van het riffwerk in het afsluitende “Daylight” roept meer dan eens vergelijkingen op met Deftones. Nooit gedacht ik deze vergelijking nog eens zou maken. Een mens vraagt zich soms af hoe het in godsnaam mogelijk is om na zoveel jaren dienst nog steeds zo’n relevante albums uit te brengen. Een diepe respectvolle buiging voor Enslaved is hier op zijn plaats.

JOKKE: 91/100

Enslaved – In times (Nuclear Blast 2015)
1. Thurisaz dreaming
2. Building with fire
3. One thousand years of rain
4. Nauthir bleeding
5. In times
6. Daylight

Árstíðir Lífsins – Vápna lækjar eldr

Fuck, het zal je maar overkomen, in Ijsland wonen en dyslexie hebben. Sólstafir gaat nog net, maar begin niet over black metal bands zoals Svartidauði, Eyjafjallajökull en dus ook Árstíðir Lífsins. Deze brengt twee jaar na “Jötunheima dolgferð” de opvolger van desbetreffend debuut uit. “Vápna lækjar eldr” trekt net als zijn voorganger een zeventig minuten en sluit tevens naadloos aan op de voorgaande uitgestippelde koers. De vaart de noordse route van de Vikingen. Verwacht hier geen vergelijkingen met het meer epische Bathory, Enslaved of godbetert Amon Amarth. Árstíðir Lífsins pakt het sfeervol aan en kneedt het totaalpakket tot een waardevol geheel. Het artwork, de teksten, de muziek,… Alles past. De laag klinkende mannelijke koorzang klinkt zeer heroïsch, maar toch erg introvert. Jorge van Drautran (Google, nu!) neemt de schitterende hysterische screams voor zijn rekening en Marcel van Helrunar keelworstelt met standaard geschreeuw, volgens mij in afwisseling met bandleider Stefan. Nu, Árstíðir Lífsins klinkt vooral langzaam en enorm atmosferisch, doch zijn er ook erg snelle passages en kloppen heel wat instrumenten op de deur. Klop klop! Vibrafonen, blazers, violen, akoestische gitaren, piano’s,… Ze doen het allemaal uitstekend. “Vápna lækjar eldr” is een ingetogen, eerder droevig klinkende black metal plaat geworden. In verschillende beurten is er uitstekend naar te luisteren en vaak krijg je het gevoel van: “mmm, dat is mooi gedaan en heb ik nog niet vaak gehoord”. Maar langer dan een kwartier intensief oortrainen wordt een moeilijke opgave. De Duitsers hebben er een mooi klinkend woord voor: langweilig. Verdomd, wat wordt dit een saaie hap na een tijdje! Meer nog, als de geëmigreerde Duitsers van Árstíðir Lífsins niet in het exotische Ijsland zouden leven, maar pakweg uit een niemandslandje als België of Polen zouden komen, zouden ze wellicht een pak minder aftrek vinden. Zodus laat “Vápna lækjar eldr” me achter met een dubbel gevoel. En moest iemand uit Ijsland dit via Google Translator willen vertalen, eat this: hottentottententententoonstelling(tjes)!

fLP: 72/100

Árstíðir Lífsins – Vápna lækjar eldr (Vàn Records 2012)
1. Friggjar faðmbyggvir er mér falinn
2. Frá þögn Rauma grund hefr þessi ætt komið
3. Ék sé framtíð í ísa broti
4. Blóð-Þorsteinn eystri
5. Gylðis kind hefr aldrei dvalist á einum stað
6. Samkoma um sumar var sett á Þingeyri
7. Mjök erum tregt tungu
8. Svo lengi sem Sutrs ætt ok ásmegir aðhafast, mun þessi jörð í ringulreið elta
9. Fjörbann var mér alltaf við hlið er ófriðr kom upp