Jaarlijst David

Ik ben nog maar heel recent tot de Addergebroed-clan toegetreden en ben niet meteen de actiefste bijdrager, maar ik mag toch al een jaarlijstje leveren. Ik ben me er terdege van bewust welke eer mij op deze manier te beurt valt.

Aan mijmeringen over het jaar 2025 zelf ga ik mij niet overgeven. Het was ook geen jaar om erg vrolijk van te worden. Dan heb ik het niet over mijn persoonlijk leven, maar over de steeds absurdere evoluties op grote schaal die onze wereld, in deze tijdlijn tenminste, in steeds sneller tempo richting afvoer drijven. Maar goed, we zouden geen metalliefhebbers zijn als we geen bovengemiddelde neiging tot én capaciteit voor escapisme hadden, dus laten we al deze ellende even opzij schuiven en doen alsof er niets aan de hand is.

2025 was een jaar van persoonlijke groei, om het maar eens klef uit te drukken. Na meer dan 30 jaar aan de zijlijn te hebben gestaan, heb ik eindelijk ook maar eens de eigen handen (en vooral stembanden) vuilgemaakt en een metalrelease op de wereld losgelaten. Een bijzonder gevoel is dat. De release in kwestie was de eerste demo van Matavitatau, “Numen nescio“, die we in februari op Bandcamp hebben gedropt en die, tot onze eigen verbazing eigenlijk, luttele maanden later al in de gedaante van een door Canti Eretici uitgegeven, prachtige tape, materiële vorm aannam. Dit eerste geesteskind heeft het vrij goed gedaan; jammer wel dat het label kort daarna gedesintegreerd is (oorzakelijk verband niet bewezen), dus op dat vlak is het wel terug naar af. Live optreden hebben we nu ook al een tiental keer gedaan, weer iets wat van de bucket list geschrapt kan worden.

Verdere herinneringen die voor mij altijd met 2025 verbonden zullen blijven… Carmina Burana in het slot van Trieste bij valavond, naar Devil Doll luisteren in Ljubljana en rondspieden naar Mr. Doctor, de waanzinnige akoestiek van Emanuel Vigelands mausoleum, met een moordende kater van Beherit in Oberhausen naar Lifelover in Namen de volgende dag, de aangrijpende Oskar Swinks-tribute in Magasin 4, een fotoshoot op de Kalmthoutse heide, en door tientallen centimeters dikke sneeuw sjokken op het joodse kerkhof in Warschau en in een, door de levenden althans, volstrekt verlaten Treblinka.

Over naar de lijstjes dan maar!

Beste langspelers van 2025

Als hypereclecticus heb ik me afgevraagd hoe ik dit lijstje best kon aanpakken. Ik luister immers naar heel wat non-metalmuziek, en onvermijdelijk zal een deel van mijn top-hoeveel-dan-ook bevolkt worden door deze vreemde vogels die hun leven slijten ver van bulletbelts en warpaint – misschien zelfs zonder van deze concepten ook maar enige notie te hebben. Is het zinvol om voor dit kanaal een lijst te maken waarin alles maar wat door mekaar voorkomt? Of moet ik alles wat niet naar dood en duivel ruikt maar gewoon doodzwijgen? Ik heb gekozen voor een compromis waarin ik de focus leg op muziek die bij deze site aansluit (in de vorm van een metal top-10, begeleid door een korter lijstje van EP’s en meer van die ongein), met achteraf nog een lijstje aan minder metalige varia als gemakkelijk te negeren appendix.

  1. Zeicrydeus – “La grande hérésie“: Ik weet niet meer precies hoe deze op mijn pad gekomen is, maar ik had meteen het gevoel iets heel bijzonders ontdekt te hebben: een onheilige cocktail van oude Rotting Christ, Absu en Mortuary Drape, afgewerkt met een toefje Manowar. Philippe Tougas had al met aardig wat interessante projecten de aandacht getrokken (denk bv. aan Cthe’ilist en Atramentus), maar met Zeicrydeus heeft hij zichzelf overtroffen – en dit op een episch album waar hij bijna alles zelf geschreven en ingespeeld heeft. Bring on de bassolo’s!
  2. Svartrit – “Svart ritual” / “En skänk från ovan” / “Behornad Och Beklädd” / “Timglasets Sand“: Eind september werden plots zonder enige uitleg of ceremonie 4 (vier!) releases tegelijk op Bandcamp gedumpt onder de naam Svartrit. Dit kennen we natuurlijk als het project van Sir N. en Swartadauþuz dat vijftien jaar geleden hoge ogen gooide met drie al even mysterieus uit het niets verschenen albums vol ijskoude black metal die als geen ander een authentieke, door en door bezielde indruk maakten. Waarom Sir N de naam Svartrit opnieuw van onder het stof gehaald heeft, wie zal het zeggen (de twee kunnen al jaren niet meer door één deur); hoe het nu verder gaat, of deze albums ook een fysieke release krijgen – we hebben er allemaal het raden naar, maar deze vier vormen een ware schatkist aan donkerder-dan-donkere black die druipt van de sfeer en vocalen die door merg en been gaan.
  3. Sunken – “Lykke“: Atmosferische post-black is zeker niet altijd mijn jam maar deze derde schijf van de Denen die zichzelf Sunken noemen (en bij dezen hun voorgaande werk met gemak overklassen) was al bij eerste beluistering een kandidaat voor het eindejaarslijstje. De wanhopige gitaarlijnen, creatieve basriedeltjes en vooral de bijzonder getormenteerde vocalen maken hier in combinatie met de doordachte songstructuren een ronduit indrukwekkend album van, onbeschaamd emotioneel, pakkend, filmisch en matuur.
  4. Bell Witch & Aerial Ruin – “Stygian bough Volume II“: Bell Witch is een van de weinige funeraldoomprojecten die me écht kan bekoren, en met Erik Moggridge (Aerial Ruin) erbij op gitaar en zang wordt het enkel nog maar mooier. Dat was reeds het geval met de eerste release in deze reeks, en volume 2 vind ik zowaar nog indrukwekkender: wat een majestueuze troosteloosheid, welk een sombere pracht! De verpletterende climax van het laatste nummer laat je iedere keer opnieuw als een wrak achter, wacht maar.
  5. Absolute Key & Brånd – “Collaboration“: Black metal en ambient/noise, het is een schemergebied op de grens tussen twee werelden waar volgens mij nog massa’s onontgonnen potentieel ligt. Deze verrassende samenwerking maakt meteen duidelijk hoe vruchtbaar deze kruisbestuiving kan zijn. Wat mij betreft mag het allemaal gerust zelfs nog wat experimenteler en noisier, maar dit klinkt voorlopig wel heel lekker. De identieit van beide afzonderlijke bands blijft heel duidelijk herkenbaar, maar toch klinkt de kruisbestuiving heel geslaagd en meant to be. Een late ontdekking waar ik maar bleef naar teruggrijpen, en dus een waardevolle last-minute toevoeging aan mijn lijst.
  6. Qrixkuor – “The womb of the world“: Misschien wel de meest ambitieuze plaat in deze lijst, en alle ambities zijn met succes waargemaakt: op dit album gaat Qrixkuor gewoon door met het opbouwen van complexe black/deathmetalstructuren die galmen van de duisternis, en ze doen dit met een virtuositeit die aan het onwaarschijnlijke grenst. Het geheel is deze keer overgoten met een symfonische saus die recht uit je donkerste nachtmerrie komt. Dit album kleurt heel aardig naast die Akhlys van vorig jaar: je gaat nooit meer met een gerust hart slapen.
  7. Apovrasma – “Kronieken van de haatzaaier“: Scum alias Apovrasma heeft nog in mijn eigen band gespeeld, dus beschouw dit als een vorm van nepotisme voor mijn part, het zal me worst wezen. Ter mijner verdediging: voorganger “Archidémon” uit 2023 dateert van vóór deze samenwerking en stond toen ook al in mijn top-10 van het jaar. Op deze nieuwe (alweer een zéér late entry in de lijst) krijgen we weer die aanlokkelijke mix van Noorse, Griekse en experimentele black, overgoten met vakkundige synths en gevarieerde vocalen. Als er nog ergens enige gerechtigheid is in dit aardse tranendal, wordt deze heel binnenkort door een cultlabel opgepikt.
  8. Yellow Eyes – “Confusion gate“: Deze Amerikaanse band heb ik in het verleden niet genoeg aandacht geschonken, dus dat maak ik nu even goed met deze nominatie. Black metal die even goed meditatief en contemplatief durft te zijn als razendsnel en verschroeiend. Slimme snuifjes synth en field recordings hier en daar maken dit geheel af. Zoals collega Cas terecht opmerkte (niet precies met deze woorden): weemoed en euforie gaan hier hand in hand. Dit wordt sowieso een hoogtepunt op Gruut Lawijt op Paaszondag!
  9. Calvary – “White ruins“: Deze voor mij voorheen onbekende band creëert iets waar black metal, catchy post-punk en melodieuze noise rock hand in hand gaan. De clean vocals zijn misschien technisch niet zo speciaal, maar werken wonderwel in deze hypnotiserende nummers waar je steeds weer naar terug wil grijpen. De productie is lekker necro (noemen de kids dit nog zo?), en past perfect. De ene verslavende riff na de andere boort zich een weg in je geheugen en neemt daar permanent residentie in.
  10. Vauruvã – “Mar da deriva“: Caio Lemos, misschien wel mijn favoriete Braziliaan (sorry, Cavalera-bro’s), heeft al een tijd niets meer van zich laten horen onder de noemer van zijn voornaamste project, Kaatayra, maar daarnaast heeft hij altijd ook wel tijd gevonden voor allerlei moois onder namen als Bríi, Vestígio en Vauruvã. Dit nieuwe album onder die laatste monicker (een samenwerking met tekstschrijver en zanger Bruno Augusto Ribeiro) gooide dit jaar hoge ogen met zijn heel bijzondere blend van black metal, prog-rock, folk en psychedelica. Drie lange nummers gaan door allerlei mutaties maar blijven de luisteraar aan zijn schaduwtroon gekluisterd houden.

Eervolle vermeldingen: Silver Knife – “Silver knife”, Vollmondprozession – “Lazarus“, Martröð – “Draumsýnir eldsins”, Hexvessel – “Nocturne”, Zaratus – “Those who dwell beyond”, Lamp of Murmuur – “The dreaming prince in ecstasy”, Αχέροντας – “Nekyia – The necromantic patterns”, Ara “Mutterseelenallein und aus eigener Kraft”, Necromaniac – “Sciomancy, malediction & rites abominable”, Gjendød – “Svekkelse”, Beschwoerung – “Beschwoerung”, Forbidden Temple – “In the rotting grave”, Grey Aura – “Zwart vierkant: Slotstuk”, Gaahls WYRD – “Braiding the stories”, Defacement – “Doomed”, Imperial Triumphant – “Goldstar”, Trhä – “Lact’eben”, Fanatisme “Tro, håp & kjærlighet” en Arkhaaik “Uihtis”.

Beste EP’s, splits en demo’s van 2025

  1. Muvitium – “Under natthimlens tecken…“: De al eerder vermelde Swartadauþuz heeft uiteraard ook in 2025 weer niet stilgezeten. Eens temeer bombardeerde hij ons met het ene ijzige, haatdragende blackmetalgewrocht na het andere, onder een hele waaier aan verschillende, steeds minder gemakkelijk uit elkaar te houden bandnamen. Sommige daarvan konden mij wat minder bekoren, maar er viel ook weer heel wat te genieten. Zo was er bij voorbeeld een album onder de mysterieuze naam Klävitt, Klävitt… Skogen Evigt Eka, dat quasi geruisloos gepasseerd is maar hier toch geregeld terug in rotatie gebracht werd (het was overigens het eerste echte metalalbum van Klävitte en zo verder; vroeger werk leunde meer bij ambient aan). Veruit de mooiste parel in heel dit gamma was voor mij deze Muvitium, een werkstukje van maar liefst 78 minuten dat om welke reden dan ook als ‘demo’ gepresenteerd werd. Hier hoor je nog eens heel duidelijk wat het beste werk van Swartadauþuz, hoe onkritisch en recyclerend hij soms ook te werk mag gaan, zo bijzonder maakt. Ijzingwekkende, minimalistisch herhaalde riffs van de zuiverste Zweedse wintersneeuw, gecombineerd met de onmenselijke, in verachting gedrenkte vocalen, creëren een weemoedige trance waaraan je nooit meer wilt ontsnappen. Een akoestisch gitaartje eroverheen en wat sfeervolle field recordings hier en daar maken het geheel af. Dit is geen album dat je wil omverblazen met agressie, snelheid of virtuositeit. Sfeer is het sleutelwoord hier: zonder meer de meest sfeervolle en verslavende release van het jaar. (Overigens was “Through the veil of medieval darknes” van ditzelfde project, dat om een of andere reden wel gewoon ‘album’ mag heten, ook een klepper van formaat… maar deze ‘demo’ kaapt bij mij de hoofdprijs weg.)
  2. Forbidden Temple – “Draculhearsals“: Het in schimmige obscuriteit gedrenkte maar bij liefhebbers van de betere ‘90s-achtig klinkende, ‘pure’ black intussen allang bewierookte Forbidden Temple bracht dit jaar een tweede full-length uit, die helaas niet meer in mijn lijstje hierboven paste. Met deze enkele maanden later geloste demo weet ik dit euvel op slinkse wijze goedgemaakt (dergelijk gesjoemel is, dat weet de lezer heel goed, geen enkel probleem in deze gewijde webpagina’s). Wat is het telkens weer heerlijk om te horen hoe er nog black metal wordt gesmeed die níet getekend is door de genrewetten die de Dark Funerals en Marduks van deze wereld een kleine dertig jaar geleden hebben menen te mogen instellen, maar die dat occulte, mystieke gevoel verkiest boven puberale agressie en holle more-evil-than-thou-bullshit. Dat er na Bapho- en Dracul- nog vele andere -hearsals mogen volgen!
  3. Hagzissa – “Revelry of a maltreated jade“: Zijn 13 minuten zijn voorbij voor je erg in hebt, maar deze teaser van de mysterieuze Kringa-offshoot Hagzissa herinnert je er weer aan waarom de ware kenners al zes jaar vol spanning wachten op een waardige opvolger voor “They ride along“. Opzwepende, rauwe, archaïsch klinkende black, met een geweldige groove en een merkwaardige folk-horrorvibe (zie de bezwerende koortjes, en zie ook die geweldige hoes), geflankeerd door een ondoorgrondelijke intro en al even weinig prijsgevende outro.
  4. Sarmat – “Upgrade“: Dit bizarre afspinsel van Imperial Triumphant (bassist Steve Blanco is een van de sleutelfiguren) ligt mijlenver van de andere releases in deze lijst, maar elke dag dezelfde worst en bloemkool gaat ook vervelen; soms mag het wel eens experimentele fusion op ons bord zijn. In twee lange nummers krijgen we een waanzinnige maalstroom waarin verwoestende death metal en vurige jazz frontaal op mekaar afstormen en het dak eraf laten spatten. Live in de studio opgenomen en doorspekt met virtuoze improvisatie die je gezicht van je schedel doet smelten. Stel je voor dat John Zorn in de jaren ’90 de controle over Gorguts had overgenomen: zoiets, maar nog wat gekker.
  5. Леший / Звёздный Храм / Крошка Нетопырь И Малыш Мёртвая Голова / Вельд – “Split“: Deze is voor mij alvast een groot vraagteken: blijkbaar is er een collectief van mensen genaamd het Broederschap van Pskov (Псковское братство, ook wel Pleskau Brethren), uit de gelijknamige stad nabij de Estse grens, en blijkbaar komen daar een heel aantal projecten uit voort waar allemaal bijzonder weinig over geweten is (wie, wat precies, waarom in hemelsnaam?), maar die stuk voor stuk intrigerende klanken produceren op het snijvlak van black metal en post-punk, af en toe met een scheut experimenteerdrift eroverheen. Leshiy, Zvyozdny Khram (‘Sterrentempel’; ze hadden vorig jaar ook al een heel goeie tape), Kroshka Netopyr i Malysh Myortvaya Goloba (letterlijk ‘Kleine Vleermuis en Kinderschedel’) en Veldt (hun tape van dit jaar werd in deze gewijde kronieken ook al gelauwerd)… Ze even translitereren voor degenen onder ons die het Cyrillisch niet machtig zijn brengt ze misschien een héél klein beetje dichterbij, maar het blijft toch allemaal behoorlijk impenetrabel. Fascinerende scene wel!

Waarschuwing: hieronder géén metal.

  1. Anna Von Hausswolff – “Iconoclasts“
  2. Vanessa Rossetto – “Pictures of the warm south“
  3. Scanner & Nurse With Wound – “Contrary motion“
  4. Bruno Duplant – “4 études pour magnétophones et haut-parleurs usagés (for Tim Ingold)“
  5. Neptunian Maximalism – “Le sacre du soleil invaincu“
  6. Mark Harwood – “Two actors“
  7. Temple Fang – “Lifted from the wind“
  8. Organ of Corti – “Insania“
  9. Darja Kazimira & Zura Makharadze – “Minotaur – Ananke“
  10. Preservation & Gabe ‘Nandez – “Sortilège“

En ook nog: Francisco López – “Untitled (2023-2024)”, Holden & Zimpel – “The universe will take care of you”, Quade – “The foel tower”, Rafael Toral – “Traveling light”, Cappo – “Houses”, Billy Woods – “Golliwog”, Éric La Casa & Jérôme Noetinger – “Off tracks”, Marc Baron & Éric La Casa – “Contrefaçons”, Arek Gulbenkoglu & Matthew Revert – “Independent television”, Jakob Ullmann – “Solo I / Solo IV” en Raison d’être “Cambium”