We hadden nog nooit van Calvana gehoord hoewel deze anonieme bende met “Sub janus” al aan diens derde full-length is toegekomen, opvolger voor de cryptisch getitelde platen “IɅ” (2020) en “III┼” waarvoor we de speciale tekens op ons toetsenbord moesten inschakelen. Sinds hun ontstaan in 2015, aan de voet van het Calvana-massief in de Apenijnen, positioneert de band zich als een klankmatige spreekbuis van het gebergte zelf. Die bijna ritualistische benadering krijgt op dit nieuwe album een bijzonder tastbare vorm.

Waar veel hedendaagse blackmetalacts zich verliezen in trends of hybride experimenten, blijft “Sub Janus” koppig trouw aan een archaïsche, elementaire esthetiek. De plaat voelt ruw en monolithisch aan, alsof ze rechtstreeks uit basalt werd gehouwen. De productie werd bewust volledig analoog en rustiek gehouden en laat elk instrument ademen in een breed maar troebel geluidsveld. Opvallend is de prominente rol van de basgitaar, die niet slechts als fundament dient, maar als een bijna aardse tegenkracht voor de hypnotiserende drum- en riffpatronen.

Compositorisch beweegt Calvana zich door een landschap van hypnotiserende agressie. De negen nummers ontvouwen zich als een grimmige reis door een lichtloze wildernis: repetitief maar nooit statisch, gewelddadig maar tegelijk ook trance-opwekkend. De ene keer musiceert Calvana aan jachtluipaardsnelheden en elders aan een slakkengangetje wat maakt dat er een heel ruim en dynamisch spanningsveld tentoongesteld wordt dat de luisterervaring intens en fysiek maakt. De mysterieuze titel “Sub Janus” is mogelijk een knipoog naar de Romeinse god van begin en einde en vat Calvana’s esthetiek kernachtig samen want hun muziek leeft in de spanning tussen twee extremen en houdt zich op in de schaduwzone ertussen.

Het timbre van de veeleer sprekende dan “zingende” vocalen bevindt zich in diepere regionen dan wat doorgaans gangbaar is binnen black metal. Denk hierbij aan een Ares (Aeternus), een Mikko Aspa (Clandestine Blaze) of aan Calvana’s landgenoten Altar Of Perversion, maar dan met iets minder kolossale songlengtes. Enkel “Fear makes you team” klokt op acht minuten af; de andere nummers vertellen hun verhaal op een meer beknopte manier. Deze aanpak qua vocale invulling geeft Calvana’s muziek tevens een doodsmetalen randje mee.

Wat “Sub Janus” uiteindelijk zo intrigerend maakt, is zijn paradoxale karakter. Ondanks de desolate sfeer en het bijna totale gebrek aan lichtpunten, ademt de plaat een vreemde expansiviteit. De anonimiteit van de bandleden versterkt dat effect nog want de muziek voelt minder als een menselijke expressie en meer als een natuurlijke kracht aan. Daarmee slaagt Calvana erin een universum op te roepen dat verstikkend en grenzeloos is en waar stilte en geweld elkaar voortdurend verdringen. Fijne ontdekking!

JOKKE: 82/100

Calvana – Sub Janus (Adirondack Black Mountain 2026)
1. Twilight song
2. My prayer to Diana
3. Summer storm
4. Fear makes you tame
5. Death of Pan
6. Meine Süße Sternenkriegerin
7. Carnivore
8. Sorry
9. Sub Janus