Met Satanic Witch bewandelen Shaun en Kirby al enkele jaren een pad dat zich weinig aantrekt van muzikale conventies. Op de nieuwe “self-titled” EP wordt de combinatie van compromisloze black metal, industriële invloeden en bezwerende sferen verder aangescherpt. Na de personeelswissels sinds het debuut “4:44” keerde de band terug naar de essentie, wat resulteerde in een directere en koudere aanpak. We spraken met beide muzikanten over de evolutie van Satanic Witch, de filosofie achter het project en de rol van symboliek en ritueel. (JOKKE)

The English version of this interview can be found here.

(c) Istvan Bruggen

Aangezien ik op 30 mei bij het optreden van Pale Spektre/Deathless Void in Antwerpen was, kon ik jullie releaseshow helaas niet bijwonen. Hoe is die verlopen?

S: Ondanks enkele technische problemen vlak voor onze set is alles uiteindelijk heel goed verlopen. Het publiek reageerde bijzonder enthousiast en kreeg bovendien de kans om het nieuwe album op vinyl te kopen in een gelimiteerde oplage.

K: Je moet weten dat dit pas ons tweede optreden was sinds de nieuwe EP verscheen. We zijn nog steeds bezig om ideeën uit te werken die de perfecte sfeer creëren. We willen het publiek een muzikale én visuele live-ervaring bieden en onze visie delen op wat Satanic Witch voor ons betekent als muzikale tegencultuur.

Satanic Witch is een provocerende naam. Het verbaasde me eerlijk gezegd dat die nog niet door een andere band was gebruikt. Zit er een specifieke boodschap achter de naam of is het vooral een drager voor de muziek?

S: Satanic Witch is inderdaad een behoorlijk provocerende naam. Toen we hem voor ons project kozen, waren we verrast dat hij nog niet in gebruik was. De naam is geïnspireerd op het gelijknamige boek van Anton LaVey.

K: Ik was eigenlijk ook verbaasd dat geen enkele andere band die naam al had gebruikt, dus dat kwam mooi uit. Ik denk dat de naam sommige mensen kan afschrikken, omdat hij meestal met folklore of magie wordt geassocieerd. In ons geval verwijst hij echter eerder naar gebeurtenissen uit een bepaalde historische periode, zoals de daden van de Manson Family. Ik ben daar altijd door gefascineerd geweest. Voor mij hangt alles samen met een gewelddadige sekte – of misschien zelfs een occulte sekte. Het is het ultieme “good movie gone wrong”-scenario, alleen speelde het zich af in het echte leven!

Jullie muziek bevindt zich ergens tussen de vijandigheid van black metal en het hypnotiserende geduld van doom. Welke kant voelt voor jullie het meest natuurlijk aan en welke vraagt de meeste bewuste inspanning?

S: Beide voelen heel natuurlijk aan, maar de snellere passages vragen wel meer concentratie, zeker in combinatie met de zang.

K: Wij zijn een blackmetalband met een muzikale counter culture-kant die nauw verbonden is met industrial. Daardoor verkennen we muzikale sferen die meer gekwelde klanklandschappen oproepen, met invloeden uit ambient, neofolk en martial. We gebruiken ook geprogrammeerde drums en een figuur op de achtergrond die angst oproept en zo het brute en ijzige karakter van onze muziek versterkt.

Sommige passages klinken eerder psychedelisch dan traditioneel extreem. Spelen veranderde bewustzijnstoestanden – spiritueel, psychologisch of artistiek – een rol in jullie songwriting?

S: Ik denk van wel, tot op zekere hoogte. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat de intentie achter wat je presenteert centraal staat.

K: Waarschijnlijk wel, maar dan met een donkerdere en koudere invalshoek die ons verder weg brengt van het eerste album. Dat was precies de bedoeling van de nieuwe nummers. Alles is hier recht voor de raap. Niets is bedoeld om je gelukkig te maken!

De bandleden hebben een achtergrond in hardcore, doom, post-metal en occulte rock. Moesten jullie muzikale gewoontes afleren om Satanic Witch te kunnen creëren?

S: Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik echt iets moest afleren. Het ging eerder om een andere benadering en een ander perspectief. Black metal maakt al sinds mijn vroege tienerjaren deel uit van mijn leven en is eigenlijk nooit verdwenen. Tijdens het schrijfproces van Satanic Witch proberen we vooral een sfeer op te bouwen die de luisteraar in een soort trance brengt waaruit ontsnappen niet vanzelfsprekend is.

K: Wat mij betreft verloopt het schrijfproces nog altijd op dezelfde manier als destijds bij Length of Time. Het vertrekt vanuit een filosofie, een mentaliteit en interesses die me al dertig jaar vergezellen. Door de jaren heen heb ik wel geleerd alles af te wijzen wat de originaliteit van een project beperkt. Het doel is niet langer om deel uit te maken van de muziekindustrie, maar om de bestaande kaders zoveel mogelijk te doorbreken.

Is er tijdens het schrijfproces ooit een moment geweest waarop iemands achtergrond in een ander genre botste met de richting waarin Satanic Witch evolueerde?

S: Helemaal niet.

K: Niet echt, maar het feit dat we dit album als duo hebben gemaakt, zorgde wel voor een radicale verandering. Zoals ik al zei, is alles veel directer geworden. We hebben bewust – of onbewust – bepaalde elementen achterwege gelaten die nog wel op het eerste album aanwezig waren. Dat had misschien ook te maken met de gastmuzikanten waarmee we toen samenwerkten.

Als je terugkijkt op jullie vorige bands, welke aspecten van jullie muzikale persoonlijkheid konden pas echt tot uiting komen binnen Satanic Witch?

K: Het heeft in elk geval niet die typische jaren 90-uitstraling! Mijn fascinatie voor het trio Manson, LaVey en de Church of Process vloeit voort uit een filosofie waar ik me al lange tijd in verdiep. Wat Satanic Witch voor mij bijzonder maakt, is dat alle bands die me tijdens mijn tienerjaren gevormd hebben – Hellhammer, Celtic Frost, Bathory, Venom en andere extreme bands uit die periode – binnen dit project weerklinken.

Veel bands met een occulte thematiek gebruiken symboliek vooral als decoratie. Hoe belangrijk is symboliek voor Satanic Witch, los van de esthetiek?

K: Hoe je dat dagelijks beleeft en toepast, verschilt van persoon tot persoon. We moeten ook eerlijk zijn: je kunt onmogelijk iedereen graag hebben – dat zou compleet tegennatuurlijk zijn.

Wat symbolen betreft dragen sommige mensen die heel nadrukkelijk, zoals jongeren vaak doen, om via hun uiterlijk te tonen dat ze anders zijn in een samenleving die volgens hen steeds verder aftakelt. Vooral in de jaren ’80 betekende metalhead zijn dat je bewust liet zien dat je anders was. Het draaide om verzet en zelfbevestiging. Dat geldt evengoed voor de new wave-, punk- en gothscene. Persoonlijk vind ik dat fantastisch. We hebben het hier over esthetiek én een levensstijl. Voor sommigen is het een fase, voor anderen blijft het een leven lang deel uitmaken van wie ze zijn, omdat dat ‘anders zijn’ hen een goed gevoel geeft.

Wat bands betreft die die esthetiek puur gebruiken om er geld aan te verdienen: dat is hun probleem. Wat mij betreft mogen ze in de hel branden.

Kan satanische symboliek vandaag nog echt choqueren of uitdagen nu vrijwel elk symbool vroeg of laat gecommercialiseerd wordt?

K: De liveperformance is van doorslaggevend belang.

In de persbio staat: “…Ritual black metal forged in isolation – channelling sound as invocation…“. Veel bands gebruiken het begrip ‘ritueel’ eerder als metafoor. Is ‘ritueel’ voor jullie een artistiek kader of beschouwen jullie het creatieve proces echt als een rituele praktijk? Vanaf welk moment wordt een ritueel een performance? En verandert de aanwezigheid van een publiek dat onvermijdelijk in een voorstelling? Als een luisteraar jullie muziek puur als entertainment beleeft, is het ritueel dan mislukt of is de intentie van de luisteraar uiteindelijk niet van belang?

K: Het ‘ritueel’ heeft te maken met de mentale manier waarop iemand een live-optreden benadert. Dat is iets heel persoonlijks en voor iedereen anders.

De titel van jullie debuutalbum, “4:44“, nodgt meteen uit tot interpretatie. Ook Jay-Z bracht een album uit met die titel. Voor hem verwees “4:44 naar het tijdstip waarop hij midden in de nacht wakker werd en een erg persoonlijk nummer schreef, waardoor het symbool kwam te staan voor introspectie, eerlijkheid en zelfreflectie. Wat betekent 4:44 voor jullie?

S: 4:44 komt eveneens voort uit iets heel persoonlijks. Ik werd meerdere keren midden in de nacht precies om 4:44 uur wakker, telkens met een gevoel van inzicht of verlichting. Dat vormde de inspiratie en de diepere betekenis achter 4:44 voor Satanic Witch.

Sinds het debuut is de bezetting alweer veranderd. De twee Zwitserse zangeressen I.R. en S.M. hebben de band verlaten. Welke invloed heeft dat gehad op de creatieve richting van de nieuw EP? En hoe zijn jullie oorspronkelijk eigenlijk bij beide leden van E-L-R terechtgekomen?

K: Ik had E-L-R al verschillende keren live gezien en we hebben samen getoerd met Wolvennest. Toen Shaun met de nummers voor het eerste album kwam, stelde ik voor om met E-L-R samen te werken, deels vanwege de bandnaam die we hadden gekozen. Satanic Witch heten en twee vrouwen in de band hebben, leek me een sterk concept. Alleen is het zich volledig inleven in een occulte mindset niet voor iedereen weggelegd. Uiteindelijk hebben we slechts één concert samen gespeeld en daarna waren de aangeboden optredens simpelweg niet geschikt voor hen.

Achteraf bekeken bleek dat een zegen bij een ongeluk. We hebben vervolgens twee jaar aan deze nieuwe EP gewerkt. Zonder rekening te hoeven houden met gastmuzikanten en hun muzikale invalshoeken konden we een album maken dat directer, compromislozer en uiteindelijk ook veel sterker is.

Op de eerste bandfoto die online verscheen, stonden ook Wolvennest-drummer Bram Moerenhout en voormalig Wolvennest-bassist Jonathan Marx. Zowel op plaat als live ontbreekt echter een echte drummer. Waarom hebben jullie ervoor gekozen om zonder live-drummer te werken?

S: Bram en Jon hebben niet meegespeeld op het eerste album, maar ze stonden wel met ons op het podium tijdens Desertfest. De creatieve kern van Satanic Witch bestaat uitsluitend uit ons tweeën. Zoals Kirby al uitlegde, past die keuze perfect binnen onze counter culturele-benadering en de industriële elementen die we in onze muziek verwerken. Het voegt een extra koud en verdorven karakter toe.

De nieuwe “self-titled” EP wordt omschreven als een verfijning in plaats van een heruitvinding. Wat hebben jullie op “4:44” ontdekt dat om verdere uitdieping vroeg?

S: Terugkeren naar de essentie en ons volledig richten op een duidelijkere en meer uitgesproken koers.

Waarom vonden jullie het belangrijk om van deze EP een self-titled release te maken en niet van het debuut?

S: Op een bepaalde manier is het een statement. Dit is hét Satanic Witch-geluid en dit is de richting die we vanaf nu willen volgen.

Het debuut verscheen in samenwerking met Ván Records. Voor de CD-uitgave nemen jullie nu alles zelf in handen, terwijl de vinylversie door het kleine STTC wordt uitgebracht. Waarom kwam de samenwerking met Ván ten einde?

S: Eigenlijk is die samenwerking helemaal niet beëindigd. Het contact met Ván is nog steeds uitstekend. Door de omstandigheden hebben we er simpelweg voor gekozen om de CD en de digitale versie zelf uit te brengen, terwijl STTC met de grootste zorg en toewijding verschillende vinyledities voor zijn rekening neemt.

Is Satanic Witch een project met een eindbestemming of draait het juist volledig om de reis naar het onbekende?

S: Het is toch niet de bestemming die telt? Uiteindelijk draait alles om de reis.