Mayhem is geen gewone band, maar een scharnierpunt in de geschiedenis van black metal. Opgericht in 1984 in Noorwegen, groeide de groep uit tot een mythische en beruchte kracht, evenzeer door hun muziek als door de extreme gebeurtenissen rond hun vroege jaren. Hun meesterwerk “De mysteriis dom sathanas” (1994) legde niet alleen de sonische blauwdruk van het genre vast, maar bepaalde ook zijn esthetiek, ideologie en grenzen. Doorheen de decennia bleef Mayhem zich ontwikkelen, vaak tegen de verwachtingen in. Line-upwissels, interne spanningen en een hardnekkige weigering om zichzelf te herhalen hebben de band gevormd tot wat ze vandaag is: een compromisloze entiteit die black metal benadert als kunstvorm, ritueel en confrontatie. Met de excentrieke Attila Csihar als ceremoniemeester en Hellhammer als meedogenloze motor blijft Mayhem ook 40 jaar na datum nog proberen relevant te zijn.

Het gitaarduo Teloch en Ghul draait ondertussen al een vijftien jaar mee wat maakt dat deze line-up inclusief oudgediende bassist Necrobutcher de meest standvastige is die het Noorse blackmetalinstituut ooit gekend heeft. Beide snarenplukkers kregen de moeilijke taak om Blasphemer’s vertrek in 2008 op te vangen. Daar waar dit muzikale genie Mayhem op platen als “Grand declaration of war” (2000) en “Ordo ad chao” (2007) in soms moeilijk te verteren experimentele wateren stuurde, zijn de Mayhem-albums “Esoteric warfare” (2014) en “Daemon” (2019), die sinds het toetreden van Teloch en Ghul verschenen, minder baanbrekend of grensverleggend te noemen.

Maar wat te denken van het nieuwe studioalbum “Liturgy of death“? De acht kerntracks — met optionele bonusnummers voor de diehards, die zich tevens kunnen laten gaan met de ongetwijfeld zevenendertig verschillende versies gekleurd vinyl — brengen bijna vijftig minuten onverbiddelijke black metal die geen moment adem laat. De productie en mix zijn verrassend helder waardoor zelfs in de meest chaotische passages elke snaar, blastbeat en vocale brul zijn plaats bewaart zonder aan impact in te boeten. De opener “Ephemeral eternity” zet meteen de toon met diens koud, bijna ceremonieel begin dat snel verandert in jagende riffgolven en ontregelende ritmes. Attila Csihar weeft zijn theatrale, haast bezeten vocalen doorheen het geheel. Na al die jaren beschikt de legendarische Hongaar nog steeds over een stem die zowel een huiveringwekkende angst als fascinerende mystiek oproept. Luister ter illustratie maar eens naar de indringende afsluiter “The sentence of absolution” die wel wat IJslandse dissonante trekjes vertoont en eindigt met rituele percussie en verwrongen vocalen.

Met nummers als het wervelende “Despair“, waarin heel wat DMDS-atmosfeer doorschemert, en het dynamische “Weep for nothing” bewijst Mayhem dat ze rauwe agressie nog steeds kunnen combineren met een sluimerende atmosfeer zodat zelfs de traagste stukken als doordringende mantra’s werken. Wat dat laatste betreft moet je bijvoorbeeld ook maar eens naar een song als “Realm of endless misery” luisteren. Op het drumspel van Hellhammer lijkt na al die jaren eveneens nog geen sleet te komen. Hij fungeert niet louter als ritme-motor, maar levert met zijn ritmische slagkracht en precisie een architecturaal kader voor de songs aan. Je moet het maar doen om op je zesenvijftigste nog zo’n snelheidsmonster als “Aeon’s end” retestrak in te spelen.

Zoals de titel suggereert, draait alles rond de onafwendbare realiteit van de dood, niet alleen als idee, maar als fysieke, ongenadige kracht. Deze thematiek wordt tekstueel niet uitgewerkt in troost of romantiek, maar in een brutaal en ongefilterd geluid. We hadden er zo waar een gesprek over met de Mayhem frontman. “Liturgy of death” is geen nostalgische terugblik zoals dat bij voorganger “Daemon” wel enigszins aanvoelde, maar een hakbijl die recht in de essentie van black metal slaat. De schrijfstijl van beide gitaristen positioneert Mayhem in het centrum van hedendaagse black metal, maar of het de titel van genreklassieker binnen Mayhem’s latere oeuvre kan claimen, zal de toekomst uitwijzen. Dit album zal misschien niet elke fan plezieren, maar het bevestigt wel dat Mayhem niet alleen nog leeft, maar gevaarlijker klinkt dan ooit.

JOKKE: 82/100

Mayhem – Liturgy of death (Century Media 2026)
1. Ephemeral eternity
2. Despair
3. Weep for nothing
4. Aeon’s end
5. Funeral of existence
6. Realm of endless misery
7. Propitious death
8. The sentence of absolution