2024 was precies een stil jaar voor onze graag geziene Zweed Swartadauþuz: Secrets, Muvitium, Klävitt, Klävitt… Skogen Evigt Eka, Tyranni en Balwezo Westijiz zijn de enige (ons gekende) projecten waarbij hij afgelopen jaar muziek uitbracht, op deze langspeler “Folkstorm” van één van zijn langstlopende projecten, Gnipahålan, na. Daarnaast leek hij zich vooral onledig te houden met het ontwerpen van bandlogo’s voor Alex Poole en R. hun vele demo’s. “Dat is toch redelijk wat output?” hoor ik u tot hier denken, maar in het Swartadauþuz-universum lijkt dit ongeveer hetzelfde te betekenen als ‘een jaar op zijn lui gat zitten’. 2025 zou meer dan twintig releases van ’s mans hand brengen, dus dan valt het lijstje van vorig jaar toch mee, niet?

“Folkstorm” wordt op de Archieven gezien als de derde langspeler van Gnipahålan, maar als we het promopraatje mogen geloven ziet Swartadauþuz dit eigenlijk als het tweede album, gezien het eerder werd opgenomen dan voorganger “I nordisk vredeslusta”. Het album werd geschreven en de zang, bas- en gitaarlijnen van “Folkstorm” ingeblikt in nog geen twee weken in de zomer van 2016, waarbij de Zweed de zanglijnen geheel trve ende kvlt in het bos ging uitschreeuwen. Best straf, want dit toont nogmaals aan dat Swartadauþuz blackmetalnummers uit zijn mouw kan schudden zoals geen ander. Een jaartje nadien werden de drums ingespeeld met hulp van verschillende sessiemuzikanten, van wie we enkel de naam van de Duitser Taaken terugvinden.

De muziek van “Folkstorm” laat zich makkelijk beschrijven als een razende sneeuwstorm aan urgente riffs die, ondersteund van eindeloos ratelende basdrums en bijhorende blastbeats (ik heb haast medelijden met Taakens snaredrum) die bijwijlen plaats ruimen voor adempauzes vol weidse open akkoorden, een spanningsboog die doorheen alle vrij lange nummers terugkeert. Alles aan Gnipahålan wasemt de alom gekende en geprezen Ancient Records-mystiek uit: indien men mij geblinddoekt een nummer als “Det nordiska urkallet” had laten luisteren had ik mijn hand ervoor in het vuur gestoken met de Zweed van doen te hebben. In tegenstelling tot op voorganger “I nordisk vredeslusta” is “Folkstorm” wel veel meer bare bones gezien zo goed als alle synths die op het vorig album veelvuldig aanwezig waren werden gestript. Het zorgt voor een iets primitievere aanpak waarbij de Riff terug op de eerste plaats wordt gezet. Echter passeren er van die laatste zodanig veel doorheen de volle drieënzeventig minuten die de plaat lang is dat er op den duur nogal wat inwisselbaarheid en voorspelbaarheid op de voorgrond treden en de nummers wat in elkaar overlopen, wat het volledig uitzitten van deze lang uitgesponnen plaat niet altijd ten goede komt.

Daarnaast wordt, ook al op “I nordisk vredeslusta”, ferm afgeweken van wat onze eenzaat met de eerste paar releases onder deze noemer bracht. Op de self-titled bijvoorbeeld werd meer ruimte voor de bas gelaten en klonk het geheel dreigender en onvoorspelbaarder. Ondanks het feit dat “Folkstorm” op zichzelf dus een bijzonder degelijk album is lijkt Gnipahålan minder en minder onderscheidingsvermogen te hebben om zich van Swartadauþuz’ andere projecten als Bekëth Nexëhmü of Trolldom af te zetten – jammer, want voornoemd debuut had veel meer een eigen smoelwerk dan wat Gnipahålan ditmaal ten berde brengt, een beetje alsof de Zweed het album schreef en opnam om pas nadien te beslissen onder welk project het zou uitkomen. Het eindoordeel luidt dan ook dat “Folkstorm” op zichzelf onbetwistbaar een goed album is, maar hier op de redactie missen we toch wat eigenheid. Anderzijds: bestaat er misschien zoiets als Swartadauþuz-moeheid? In elk geval blijft “Folkstorm”, ook mede door zijn lange duur, toch minder hangen dan eerder werk.

CAS: 77/100

Gnipahålan – Folkstorm (Purity Through Fire 2024)
1. Karolinernas dödsmarch
2. Det nordiska urkallet
3. Genom stål och død
4. Blodsband genom tidens gång
5. Sprungna från urtidens kedja
6. Kall från forna tider
7. Ur myllan kommen…
8. Storm av nordisk dödskonst
9. Blodörnens kall…
10. Folkstorm