Jaarlijst 2024

Jaarlijst Jokke

Jullie hebben het misschien niet meteen opgemerkt, maar dit jaar hebben we ruim 50 posts minder aan content gebracht. Redenen hiervoor zijn veelerlei. Ten eerste werden er heel wat manuren in de afwerking van ons tweede boek gestoken dat dankzij Amor Fati Productions en Consouling Sounds een fysiek leven kreeg. We hebben nog enkele exemplaren met gelimiteerde bladwijzer over, dus wacht niet te lang meer als je nog boeiende lectuur voor de komende weken of maanden zoekt. Interviews met o.a. Alex Poole, Askeregn, Circle Of Ouroborus of Nartvind kom je immers niet alle dagen tegen en middels gesprekken met Mactätus en Bloodthorn duiken we ook het donkere verleden in om enkele persoonlijke favorieten nog eens onder de aandacht te brengen.

Ten tweede besloot ik dit jaar ook wat meer aandacht aan oudere releases en vergeten parels te schenken in plaats van voortdurend kopje onder te gaan in de stortvloed aan nieuwe releases die maar blijft aanhouden. Maar geen paniek, ook in 2025 blijven we weer volop grasduinen in het overaanbod en het kaf van het koren scheiden zodat we jullie heel wat muzikale aanbevelingen kunnen doen.

Tenslotte is er ook nog de drukke combo van werk en privé die maakt dat het aantal beschikbare uren om in onze passie te steken bij momenten erg beperkt is. Gelukkig vond ik toch ook nog de tijd om naast het schrijven enkele concerten mee te pikken. Zo was ik dit jaar erg onder de indruk van Bokkenrijders die Antwerp Music City in de fik staken en ook het Death Revelations event met Werwolf, Pale Spektr, Sacris Ritus Vermes en Necroracle dat er in december plaats vond vormde een geslaagde avond. Ik weet niet of al het bloed en de wierrookgeur ondertussen uit de gordijnen van de Pie gewassen zijn, want het was me een lugubere bedoening. Dool bevestigde in Trix en op Unholy Congregation maakten Deathless Void, Syn, Aerdryk en Fides Inversa indruk. Een full performance van “Vikingligr veldi” mocht ik dankzij Thronefest dan weer van mijn bucket list schrappen. Op Samhain genoot ik dan weer het meest van Verwoed, Ultha en Fluisteraars. Laatstgenoemde staat in maart samen met Alkerdeel en Iskandr geboekt in de Gentse Vooruit. Gaat dat zien, het belooft een memorabele avond te worden!

Beste song van 2024

Zoals elk jaar is dit misschien nog wel de moeilijkste opgave, maar de keuze viel deze keer uiteindelijk te beurt aan het bijna tien minuten durende epos “Season in haxan dance, swamp of witchen dark” van het übermachtige Collier d’Ombre. Vurige triomfantelijke en Helleens aanvoelende melodieën vloeien samen met onheilspellend toetsenspel en door merg en been snijdende screams waarbij de kippenvelmeter voortdurend in het rood schiet.

Beste langspelers van 2024

1. Whoredom Rife – “Den vrede makt“: Het nieuwe is er af en de band rond V.Einride en K.R. begint voorspelbaar te klinken; het waren kritische bemerkingen die ik dit jaar wel vaker hoorde als Whoredom Rife ter sprake kwam. Wat mij betreft staan de Noren echter nog steeds garant voor een waanzinnige portie black metal die wat mijn smaak betreft quasi tailor made lijkt te zijn.
2. Djevel – “Natt til ende“: De laatste Djevel-platen volgden zich in sneltempo op, maar aan kwaliteit wordt vooralsnog niet ingeboet want ook “Natt til ende” geeft weer een kwalitatief sterk aanbod aan onversneden Noorse pure black metal met voldoende variatie en beklijvende hoogtepunten. Een prachtig einde voor een trilogie die een ode aan de nacht brengt.
3. Starcave – “Sukta“:Een prachtplaat vol ‘astral projection black metal‘ die mijn jaarlijst op de valreep nog compleet overhoop wist te halen. Laat alles los en onderga deze beklijvende 45 minuten durende koortsdroom.
4. Vemod – “The deepening“: Veel Noren aanwezig in deze lijst. Daar waar Whoredom Rife en Djevel de afgelopen jaren graag geziene gasten in de hoogste regionen van mijn jaarlijst waren, is dat voor Vemod niet het geval. Voorganger “Venter på stormene“ ligt immers reeds twaalf jaar achter ons en ik pikte de band pas twee jaar later op. “The deepening” laat de blackmetalinvloeden wat meer achterwege vergeleken met het sublieme debuut, maar is daarom niet minder beklijvend.
5. Dool – “The shape of fluidity“: Misschien wel de vreemde eend in de bijt, daar de band onder leiding van Raven Van Dorst eerder rock dan metal speelt, maar “The shape of fluidity” is denk ik wel mijn meest gespeelde plaat van het afgelopen jaar. Ik zag de band live aan het werk tijdens hun passage in de Antwerpse Trix en de stevige nummers stonden ook live als een huis.
6. Deathless Void – “The voluptuous fires of sin“: De Nederlanders van Deathless Void speelden Het Bos in Antwerpen aan gort toen we ze daar in 2023 samen met Rattenburcht en Faceless Entity boekten. Tijdens de meest recente editie van Unholy Congregation bewezen ze nogmaals een ziedende en niet aflatende stroom aan black en death metal te kunnen produceren. “The voluptuous fires of sin” is dan ook één van de meest hondsdolle platen die we het afgelopen jaar aanhoorden.
7. Häxenzijrkell – “Portal“: Het transcendentaal ritualisme dat we van Häxenzijrkell gewend zijn komt op het van Kabbalistische kosmologie doordrongen “Portal” tot een waar hoogtepunt. De band staat duidelijk niet stil en blijft verder evolueren, maar klinkt desondanks nog steeds 100% als zichzelf.
8. Verwoed – “The mother“: Op Verwoed zanger Erik B. na passeren quasi alle leden van het hierboven vermelde Deathless Void hier nog een keer daar ze Erik’s muzikale visie op het podium mee vorm gaven. Enkele dagen nadat we de band nog een zinderende performance op Samhain zagen geven, gaf de frontman aan dat het eind 2024 over en uit is met Verwoed. Jammer, maar het vergt ballen te stoppen op je hoogtepunt, want dat is langspeler nummer drie, getiteld “The mother“, absoluut. De dissonanten en abstracte songstructuren van het verleden worden ingeruild voor meer melodie en structuur wat erg gesmaakt wordt.
9. Ish Kerioth – “With Roman precision“: Onze Noorderburen zijn weer mooi vertegenwoordigd in mijn jaarlijst, maar op de valreep van 2024 belandde deze eerste langspeler van ons eigenste Ish Kerioth nog onder de kerstboom. De geboorte van het kindeke Jezus werd dezer dagen door Katholieke gelovigen over de hele wereld gevierd, maar onze landgenoten zien hem liever aan het kruis genageld en leveren daar een no-nonsense soundtrack vol kwalitatieve black metal voor aan.
10. Fír – “De stilte van God“: Nadat Vaal ten grave werd gedragen, herontwaakte dat halfvergane lijk in de gedaante van Fír. Na enkele veelbelovende demo’s was er dan plots de eerst full-length “De stilte van God” die ons een half uur lang terug in 1993 deed wanen. Maar ondanks de onderdompeling in de traditionele blackmetalwaarden herontdekt Fír op deze langspeler een tempel die aan zijn eigen voorwaarden is gewijd.

Eervolle vermeldingen: Paysage d’Hiver – “Die Berge“, Departure Chandelier – “Satan soldier of fortune“, Aptorian Demon – “Liv tar slutt“, Invunche – “Atavismo“, Blood Incantation – “Absolute elsewhere“, Cult Of Erinyes – “Metempsychosis“, Koldbrann – “Ingen sk​å​nsel“, Kråbøl – “Never“, Oranssi Pazuzu – “Muuntautuja“, Lifvsleda – “Evangelii härold“

Beste EP’s, splits en demo’s van 2024

1. Häxanu/Collier d’Ombre – “Seasons in haxan dark“; Wat een prestatie om maar liefst vijf maal in mijn jaarlijst op te duiken. Zowel Alex Poole als zijn blijkbaar nieuwe partner in crime Collier d’Ombre flikken deze Olympische opdracht. Op deze werkelijk magistrale split bundelen zowel Häxanu als Collier d’Ombre het beste van hun kunnen.
2. Ichors Glaive – “Solstice of an ancient god“: Hierboven doen beide Amerikanen het nog apart, maar voor Ichors Glaive delen ze het bed. Resultaat: een machtige demo vol massieve mystieke black metal geïnspireerd door BBH bands als Forest en Rundagor, Judas Iscariot en het werk van Ancient Hounds bands zoals Orkblut en Regnum Tenebrarum. Niet getreurd als je deze demo niet op tape hebt kunen scoren want Medieval Prophecy Records brengt begin 2025 een vinylversie uit.
3. Erbeet Azhak – “Demo“: Corvus duikte met Cult Of Erinyes al op bij onze favoriete langspelers van 2024, maar we konden het afgelopen jaar ook kennis maken met een zoveelste nieuw geesteskind dat naar de enigmatische naam Erbeet Azhak luistert. Immense riffs, dissonanten en haatvolle vocalen die teksten ontsproten aan lucide dromen en nachtmerries uitbraken, is waar Erbeet Azhak op deze eerste release voor staat. De band gaat in de toekomst blijkbaar ook de buhne op en er werd reeds muziek voor twee volgende releases opgenomen. Dat belooft!
4. Muvitium – “I skogens karga dunkel“: Ook Swartadauþuz was dit jaar weer alomtegenwoordig met o.a. Secrets, Balwezo Westijiz, Gnipahålan, Greve, Klävitt, Klävitt… Skogen Evigt Eka en Tyranni, en hoewel we meer en meer kritiek horen dat kwantiteit over kwaliteit begint te primeren, hebben we doorgaans toch weer erg genoten van de Zweed zijn muzikale hersenspinsels die van een stoïcijns traditionalisme doordrongen zijn. Met deze Muvitium EP die met 45 minuten erg kloek is uitgevallen, wist hij ons dit jaar het meest te imponeren. Voor 2025 worden meer dan 20 releases aangekondigd…we zullen ons nieuwjaarspree maar al opzij zetten.
5. Bacht’n De Vulle Moane – “Klaagrituelen“: Benieuwd hoe invloeden van black metal, industrial, krautrock en elektronica kunnen samensmelten tot een beenharde zwartgeblakerde smeltkroes? Zoek niet langer want het antwoord is te horen op “Klaagrituelen“, het eerste wapenfeit van Bacht’n De Vulle Moane. Een nieuwe en unieke band in onze vaderlandse scene.
6. Frelser – “Demo MMXXIV“: Het fantastische Serpents Lair heeft haar oude huid afgeworpen en is verveld tot de nieuwe gedaante die naar de naam Frelser luistert. De muziek die Frelser op diens eerste demo laat horen bewandelt wel een enigszins ander pad dan de mix tussen Franse en IJslandse elementen die met de oude formatie gebracht werd want de orthodoxe black wordt deze keer met een fikse scheut black ’n roll afgekruid,
7. Zieldoder/Magistraal – “Be silent like the night/Fantoom van de deemsterburcht“: Hoewel de eerder moderne en ritueel aanvoelende black metal van Zieldoder zeker gehoord mag worden, was het vooral het meer traditioneel getinte materiaal van Magistraal dat ons van onze sokken blies op deze uitstekende split.
8. Flúch – “Wintr“: Net als “Die Berge” van Paysage d’Hiver slaat het recent ontdekte en tevens van eigen bodem stammende Flúch erin het aura van ijskoude winterlandschappen perfect te capteren.
9. Sortilegia – “Sorcerous communion“: We hebben er maar liefst zeven jaar op moeten wachten, maar met de drie songs op “Sorcerous communion” viel er eindelijk nog eens een teken van leven te horen van het Canadese Sortilegia. Hopelijk is deze EP een voorteken dat we ons weldra aan nog meer ritualistische en bezwerende black metal van dit duo mogen laven.
10. Sacris Ritus Vermes – “With sacred horror“: Deze Duitse nieuwkomers deden de Antwerpse Music City in december nog vol lopen voor een ouderwetse blackmetalavond waar het gevaar voortdurend op de loer lag. Deze EP serveert een bedorven blend aan sepulchrale death metal en viscerale black metal met een vervaarlijk aura waarbij het liturgische orgelspel voor een extra lugubere atmosfeer zorgt.

Eervolle vermeldingen: Karghet – “Demo I“, Crypts Of Dusk – “Beyond this mortal realm“, A Thousand Sufferings/Kludde – “Het pact“, Oerheks – “Heksen & geesten van Brabant“, Häxanu/Greve – “Naturmystik“, Ghemhamforash – “Bloodletting“, Kveldstimer – “Scripture of the woods“, Aethyrick/Marras – “A union of spectres“, Xhelat – “Xhelat“, Antzaat/Ronarg – “Madness/Morgen“

Jaarlijst Jules

2024 was wederom een jaar om U tegen te zeggen – zowel op geopolitiek vlak als wat dichter bij huis, en hetzelfde was waar in deze vermaledijde onderbuik van de muziekwereld waarin we ons zo thuis voelen. Terwijl elders ter aard volkerenmoord, een oneindige ‘wage gap‘ en corruptie weer wat ‘alledaagser’ lijken te worden en het cynisme en/of nihilisme onze planeet stilaan in vlammen omringt, stond natuurlijk ook de blackmetalscene volledig in de fik – getuige de vele verschillen tussen de jaarlijsten die we zien opduiken: een duidelijk teken van het feit dat de underground ontzettend levendig is. Voor mij persoonlijk waren ook vooral Life After Death fest van Crypt of the Wizard, en A Sinister Purpose van Into Endless Chaos daarbij de onbetwistbare kroongetuigen. 

Naast Addergebroed heb ik me persoonlijk het afgelopen jaar dan weer veel meer toegelegd op het organiseren van live shows, met memorabele passages van Witchfukker, Hexenbezem & Bokkerijders, Serpent Mass & Diocletian, Cryptworm & Slimelord, Ulthar & Succumb, Torturerama, Chaotian & Undergang, Last Action, Night Templars & Chevallier Skrog, nog eens Bokkerijders met Sword Breaker & Pus, een heel fijne en vanaf heden officiële samenwerking met Phantom Lure; deze keer voor de eerste editie van Lure Fest, en tenslotte nog Devastatïon, Obnoxious Youth & Deathrite als resultaat. Hierbij ook meteen afdoende dank aan Peter Daems (en Brammeke Pis, als het echt moet) voor de fijne samenwerking onder Only Death is Real.

Daarnaast is natuurlijk ook ons tweede boek dit jaar uitgekomen, en ik kan in retrospect alleen maar dankbaar en trots zijn op wat we hebben verwezenlijkt. Naast mijn collega’s van Addergebroed hebben enkele fijne zielen heel wat mooi vertaalwerk en eindredactie gedaan, en vooral de rol van Jeroen Pede van Alkerdeel als ontwerper moet hierbij de nodige hulde krijgen. On to the next!

Een klein tipje van de sluier voor 2025? Zonder meer weer een aantal shows, daar ik o.a. Mourir en de door Fluisteraars gecureerde avond in de Vooruit al heb mogen aankondigen. Er staan heel wat andere zaken in de steigers. Wie daarvan op de hoogte wil blijven houdt best m’n Instagram in het oog. Wie de betere Canadese en UK black metal punk kan smaken, komt in mei alvast best even naar Antwerpen afzakken..

Beste song van 2024

Ook dit jaar moet ik weer valsspelen bij m’n selectie – de hele plaat zou zonder meer in mijn top tien staan als daar plaats voor was. Grundhyrde presteerde dit jaar twee full-lengths, het magistrale “Spellbinding mysticism” waar deze track van afkomstig is, en amper vijf maand later het evenzeer indrukwekkende “Keeper of the abyss” – maar het is deze meedogenloze opener “Scornful wind of hatred” die me vanaf de meet wist in te pakken en de soort verslaving veroorzaakte die we allen blijven opzoeken. Rauwe oldschool USBM vanop het imminente Nithstang Productions gaat bij deze met de medaille lopen, “Spellbinding mysticism” is wat mij betreft nu al een moderne klassieker. 

Beste langspelers van 2024

1. Ara – “Blutroter mond“: Mijn liefde voor het Födweg-collectief uit Oostenrijk is ondertussen nog verre van geheim, en deze laatste langspeler van Ara is na Schnee’s fantastische “Gurre” uit 2022 weer een absurde voltreffer. Onthutsende folklore, atypische songstructuren, magistrale postpunk en rauwe, triomfantelijke black metal zoals er maar weinigen het hem kunnen nadoen.
2. Звёздный Храм (Star Temple) – “Звёздный Храм“: Het illustere Star Temple kwam in 2024 uit het oneindige niets met hun debuutlangspeler op de proppen en wist daarmee meteen heel wat eindejaarslijsten te bombarderen. Meesterlijk melancholische, dreunende en verstikkende songs doordrongen van bijtende en erg gevarieerde vocalen volgen elkaar in sneltempo op, blijven daardoor heel erg hangen en vragen vrijwel vanaf de eerste luisterbeurt naar meer. Essentiële release. 
3. Kasturn – “The Torchbearer fades“: Ongeveer gelijktijdig met hun machtige passage op Crypt of the Wizard’s Life After Death fest in London verscheen Kasturn met hun tweede LP ten tonele – een plaat die je vanaf de eerste noten bij de keel grijpt, meesleept over de kale en koude vlaktes van een lang vervlogen Engeland, om je uiteindelijk naar adem happend twee meter onder de grond te begraven tot de wormen zich over je levenloze lichaam ontfermd hebben.
4. Iron Firmament – “Iron firmament“: Beenharde USMB van de oude stempel, voorzien van genoeg briesende punkritmes en verslavende tremolopicking om eenieder gelukkig te stemmen. Wergild uit Washington brengt bij de vleet imposante releases uit van o.a. Lander, Fugitive Wizard en Unkindness, met daarbij voor Iron Firmament niet minder dan twee full-lengths en twee EP’s dit jaar alleen al. Deze self-titled is in dat rijtje één van de meest memorabele releases van 2024.
5. Gauntlet Ring – “Phantoms of dark symmetry“: Taurus en Mercenary lijken exact te weten in welke stijl ze willen opereren, en uitblinken. Gauntlet Ring heeft al heel wat parels op z’n palmares staan, maar deze “Phantoms of dark symmetry” slaat wat mij betreft alle competitie kort en klein: brute, rauwe en gedurfde songs, ratelende drums, haatdragende vocalen,… Werkelijk machtig spul. 
6. Nächtlich – “Exaltation of evil“: Ahhh, Nächtlich.. What’s not to love? De band rond oprichters UE en Gamzhurm is sinds kort een waar quintet, en ook al zijn de nog corrosievere dagen van weleer gepasseerd, wat de Canadezen hier op hun alweer 22e (!) uiting sinds 2017 presenteren is een  verzameling doorgerotte cultklassiekers van wereldklasse. “Exaltation of evil” is zo’n eerbetoon aan de oude stijl dat, zonder de formule al te veel aan te passen, zijn grote voorbeelden bijna weet te ontstijgen.
7. Conifère  – “L’impot du sang“: Minder rauw en doordrongen van de haat voor de mensheid, meer triomf en een zegevieren van de natuur. Hoog emotieve songs, barstend van het potentieel en van de creatieve zucht naar vrijheid en respect boven het viseren van de zwakken in onze samenleving ter bevordering van de allerrijksten. Akoestische melodieën, ruwe uitbarstingen, trotse (post-)punk, ware anthems, “L’impôt du sang” ofte Bloedtaks presteert het allemaal op amper dertig minuten. 
8. Invunche – “Atavismo“: Niet zozeer uit luiheid maar omwille van de betrekkelijk de lading dekkende omschrijving hier even de conclusie van m’n review herhalen: “Atavismo” ziet El Invunche na een afwezigheid van zes jaar – de demo halverwege even terzijde gelaten – weer met vuur in de ogen en ijskoud staal in de handen ten tonele verschijnen, klaar om zich een weg door de competitie te banen met een spoor van verminkte lijken in het kielzog als onvermijdelijk resultaat. Willaq kanki, kapitan!
9. Eerified Catacomb – “Sordid realm of apparition“: Mythisch figuur achter een ware slee van ijzersterke bands waaronder het eerder vermelde Nächtlich, maar ook Black Kruud, Dolmen Shrine, Dobhar Chú, en deze smerige klootzakkerij genaamd Eerified Catacomb, duikt weer uit de Canadese wildernis op om je de stuipen op het lijf te jagen. Zelfs onder de tag ‘raw bm’ is de productie bij EC steeds opvallend lo-fi, deze maal werd de opzwepende maar ook vaak slepend trage, duistere black metal aangevuld met perfect passende samples (wie de bron herkent krijgt een duim omhoog) waardoor je het geheel gerust het voorlopige magnum opus van deze band mag noemen. 
10. Abhorration – “Demonolatry“: Hondsdolheid in auditieve vorm, een smeltkroes van late 80’s Morbid Angel en de woeste rancune van pakweg Black Witchery, tot de nok gevuld met bijtende grooves, gekke time signatures en walgelijke crescendo’s. Live vertaalt deze band “Demonolatry” in een absolute en nietsontziende wervelwind, uiteraard. 

Eervolle vermeldingen: Auld Ridge – “For death and glory, to the gods I cry“, Otras – “Čas karha“, Cabinet – “Hydrolysated ordination“, Veins Like Vines – “Bloom and rot share the same colors“, Tyranni – “Dränkt av livets sekret“, Reverorum ib Malacht – “Malakt amalka maryam“, Häxenzijrkell – “Portal“, Starcave – “Sukta“, Chevallier Skrog – “Betrayal in realm of two pillars“, Infernal Wind – “Fiende av lyset“, Adversarial – “Solitude with the eternal…“, Törnen – “Under korpens visdom“

Beste EP’s, splits en demo’s van 2024

1. Yngrvíd – “Bewitching nights embrace/Midnight incarnate“: Na lang twijfelen dan toch deze smerige tape op nummer één gezet – de concurrentie inzake EP’s/splits en demo’s was ook dit jaar weer heel groot, maar er zijn er geen die zo zijn blijven plakken als deze ontiegelijk eigenwijze compilatie waarop de heren, evenwel in Otras actief, hun muzikale creativiteit als geen ander etaleren. Spookachtige vocalen galmen naast de rauwe sound als quasi enige consistente factor doorheen de nummers, die zorgeloos veel kanten op durven gaan en blijvend fascineren. Prachtig werk!
2. Sortilegia – “Sorcerous communion“: Nog meer Canadese trots in deze lijst – wie het duo ook al van hun eerste werk op Vault of Dried Bones (RIP) nauw aan het volgen is weet dat ze heel consistent kwaliteit uitbrengen, en daarom mag deze “Sorcerous communion” ook geenszins teleurstellen – de ongebreideld hypnotiserende en striemende klanken te horen over de lengte van de drie nummers op deze ep steken en bijten en duwen je genadeloos kopje onder terwijl je omgeving volledig in het zwart opgaat. 
3. Flaming Ouroboros/Eye of Shepherdess – “Split“: Na een imposante reeks releases in 2023 was het in vergelijking ietwat stiller op het Flaming Ouroboros-front in 2024. Deze split was M.O.’s enige wapenfeit, maar het was gelukkig wel weer een ranzige voltreffer. Met twee kanten van op en bij de twintig minuten elks puilt deze split LP uit van de gewelddadige creativiteit en buitenzinnige triomfantelijke muzikale hoogmis, waarbij de onderhand haast klassiek melancholische FO-sound perfect geflankeerd wordt door de galmend melodieuze cyanide van EoS. Unmatched Dominance strikes again.
4. Bacht’n De Vulle Moane – “Klaagrituelen“: Eindelijk wat werk van eigen bodem in deze lijst, en wat voor werk – Bacht’n De Vulle Moane’s naam is zelfs voor deze Belg bijna even onuitsprekelijk als de meest obscure Scandinavische tegenhangers. Hoewel, het moet gezegd, Bacht’n heeft weinig echte tegenhangers, want wat ze hier ter berde brengen gonst ook weer van de geniale creativiteit en totale onverschilligheid voor de hokjes waarin vele bands nog steeds veilig opereren. Wetende dat hier heren van o.a. Apovrasma achter schuilen verklaart alweer het één en het ander, maar wat een indrukwekkend en memorabel resultaat. Petje af. 
5. Hollows Tower – “Lacking taste & without thought“: Ook Hotchin Pit passeert via deze etterende zweer van een tape weer de revue in mijn eindejaarslijst, en hoe kon het ook anders. Hollows Tower is een zoveelste geesteskind van Nihtgenge ofte Ashworm, de man met duizend armen die pas zal slapen wanneer hij diep onder de zoden ligt. Vuil, smerig en compleet onbeluisterbaar, verslavend als goedkope heroïne, outsider black metal van de bovenste plank. 
6. Parasite Dreams – “Self centered and too late/Privilege“: Nog meer Oostenrijkse pracht en praal, ditmaal op een compilatie LP van de heren die ook actief zijn in meesterlijke projecten zoals Gates of Londra, Peace Vaults, en heel wat live session-muzikantschap verrichten voor andere projecten onder de vlag van Födweg. Hun beste demo en (enige) langspeler verzameld op een knappe vinyl via Into Endless Chaos, verplichte kost, point final. 
7. Kommodus/Celestial Sword – “Split“: Net zoals aan tafel met de familie vroeger: als de grote mensen spreken, dan luister je in stilte. Zowel Kommodus als Celestial Sword zijn ondertussen behoorlijk onlosmakelijk verbonden met hedendaagse black metal, de ontzagwekkende lijst aan respectabele releases die ze beide op zak hebben spreekt daarbij voor zich. Op deze split etaleren ze een haast kosmische diepgang, op een ambitieuze en immer triomfantelijke plaat vol meesterlijke songwriting en een groots aantal bijdragen van andere ‘grote mensen’ uit de scene. 
8. Slavehouse – “Scornfull discipline “: Vuist in de lucht voor deze smeerlapperij van Slavehouse, uitgebracht door de lieverdjes van Horrible Room en Nithstang. Lachwekkende groove, onuitstaanbaar goeie punkritmes voorzien van de vuilste strot en ditto productie: vijftien absoluut essentiële minuten voor alle fans van het genre.
9. Pamorak – “Demo I “: Wit-russische MPR-debutanten Pamorak kletsen zichzelf meteen tussen de veteranen in deze lijst met hun eerste demo, alhoewel de leden onder andere bij Niaisny al actief zouden zijn geweest, heb ik uit goeie bron vernomen. Een rauwe wervelwind van blastbeats, öugh, duizelingwekkende gitaarbombardementen en onvervalste razernij, een tape die verrassend vaak opnieuw de weg naar mijn speler wist te vinden. Beenhard eerste wapenfeit. 
10. Runeboy – “Oi from the b-roads“: Teneinde het onvervalste en niet eens onterechte ego van A.S.K.E. niet nog meer te voeden: wel ok. 

Eervolle vermeldingen: DØDSKVAD – “Kr​​​ø​​​nike III“, Blood Price – “Four way split“, Orkblut/Hertogenwald – “Split“, Iron Firmament – “Draconic atavism“, Nocturnal Deviancy – “Rites of forbidden knowledge“, Trhä/Midoran – “Zäckar/Novaj ilan“, Graancirkel – “Astronomiske gjenstander“, Midoran & Cœur Doré – “Stardust saga vol.1“, Teknixpagana – “Foul Sermon“, Masse D’armes – “Demo”

Jaarlijst Cas

Ondanks het feit dat mijn passie voor underground metaal voor geen meter aan intensiteit is ingeboet moet ik helaas opmerken dat ik er hoe langer hoe minder in slaag veel nieuwe releases te luisteren. De klassiekers als een drukke job, relatie en uitbundig sociaal leven zorgen ervoor dat ik minder tijd of energie heb om constant nieuwe albums te consumeren, en laat dat een positieve zaak zijn. Het woord ‘consumeren’ hiervoor is niet zomaar uitgekozen, gezien dat exact is wat ik op den duur aan het doen was, met als gevolg dat albums minder bleven plakken en ik minder de tijd nam om ze te doorgronden. Ik heb dus mogelijk een hoop kleppers gemist, maar kwaliteit boven kwantiteit: de kunstwerken waar ik wél tijd aan kon spenderen werden tot op het bot doorspit en ook oudere albums kwamen (terug) in mijn playlist terecht. Eventjes vertragen doet wonderen om niet overweldigd te worden en terug met de essentie bezig te kunnen zijn: genieten van gitzwarte kunst.

Dat betekent echter niet dat er niets gebeurde: aan ons tweede boek hoef ik weinig worden vuil te maken, op uitzondering van deze van oprechte dank naar iedereen die bij deze release betrokken was: van collegae tot vormgever Pede alsook de labels Consouling Sounds en Amor Fati Productions. De achttien jaar oude ik zou een gat in de lucht gesprongen zijn bij het idee om via deze twee kwaliteitslabels werk uit te brengen, en bijna dertig jaar oude ik deed dat nog steeds. Rest mij nog om jullie, trouwe lezers, te bedanken om dit kleinood aan te schaffen en ons zo in staat te stellen meer van dat te brengen.

Daarnaast zijn er maar twee zekerheden in mijn leven: de miauw van mijn katten wanneer ik na een werkdag thuiskom en het feit dat ik alweer meer dan honderd bands live mocht aanschouwen. Net als bij Jules was A Sinister Purpose ook voor mij bijzonder geslaagd, met als resultaat dat we dat gewoon overdoen dit jaar. Ook Brutal Assault had opnieuw heel wat in petto (ik voel mijn benen nog steeds). Een greep uit de gigantische reeks bands die mij wisten omver te blazen – even diep ademhalen: Mare, Weathered Crest, Bahratal, Ved Buens Ende, Dødheimsgard, Black Cilice, Yellow Eyes, Laibach, Laster, Faceless Entity, Hexvessel, Fluisteraars, een magistraal Emperor, Austere, Thantifaxath… De lijst is ellenlang. Nog een parallel met Jules: ook ik durf wel eens een concert organiseren (maar dan in Gent), en mijn persoonlijke hoogtepunt was toch wel Bones in de Gentse stadsbrouwerij Gruut. Ook bij ons staat het één en ander in de steigers, dus hou die bloeddoorlopen oogjes maar opengesperd.

Beste song van 2024

Ik ben me er terdege van bewust dat ik met “Rats of black death” waarschijnlijk een hoop kvltpoints mag inleveren bij het segment van ons publiek waarbij black metal bovenal serieus moet zijn. De projecten van Abysmal Specter zijn quasi allemaal een combinatie van enerzijds Satanic Warmaster en Goatmoon worship, anderzijds iets wat een vriend van me treffend omschreef als Kabouter Plopmuziek. Met Curta’n Wall trekt hij volop de ‘Plop in fantasyland’-kaart, Old Nick hangt wat in het midden en bij Bloody Keep worden de toeters en bellen tot een (relatief) minimum herleid. Niettemin was dit bijzonder catchy “Rats of black death” een nummer dat meermaals door mijn ochtendhumeur tijdens de treinrit naar het werk wist te breken, en alleen al daarvoor verdient het deze plek.

Beste langspelers van 2024

1. Звёздный Храм – “Звёздный Храм”: Simpel en repetitief, maar o zo meeslepend, weemoedig en melancholiek, en dat met één van de beste zangprestaties die 2024 ons bracht. Het eenmansproject Star Temple, want zo kan het cyrillisch vertaald worden, levert met dit self-titled debuut een plaat die je meteen bij de lurven grijpt en absoluut de essentie van wat black metal is vat. Het tweede nummer had evenzeer moeiteloos mijn ‘song van het jaar’ kunnen zijn. Gezien we de plaat pas een tijd na releasedatum ontdekten verscheen geen recensie op dit portaal, maar het zou absoluut zonde zijn deze emotionele rollercoaster die geen enkel zwak moment kent niet even in de spotlight te plaatsen. Verplichte kost!
2. Auld Ridge – “For death and glory, to the gods I cry”: Eenzaat O.W.G.A. heeft vuurwerk in zijn gat zitten en dat zullen we geweten hebben. Kwader en thrashier dan we van de Brit gewend zijn maar toch nog steeds doorspekt met folkloristische elementen weet O.W.G.A. ons een pandoering te verkopen die nog lang zal nazinderen.
3. Conifère – “L’impôt du sang”: Mijn jaarlijst bestaat meer dan andere jaren uit acts die mij voor 2024 compleet onbekend waren, een evolutie die ik enkel kan toejuichen. Uit het schijnbare niets komt het razende, punky Conifère met een debuutalbum dat barstensvol epiek en meeslepend gitaarwerk zit en elke luisterbeurt nieuwe details prijsgeeft.
4. Kasturn – “The torchbearer fades”: Nobele onbekende nummer drie! Ondanks een ietwat knullige albumhoes (al ligt dat vooral aan het feit dat ze specifiek voor een tape-uitgave werd ontworpen) is Kasturn dat allesbehalve: vlijmscherpe riffs en hakkende drums ruimen hier en daar plaats voor meer triomfantelijke melodieën en doen “The torchbearer fades” met kop en schouders boven het maaiveld van de rauwe en – durf ik het woord in de mond nemen – atmosferische black metal uitsteken.
5. Black Curse – “Burning in celestial poison”: Als er ooit nog ergens een waterstofbom ontploft zou het me niet verbazen als dit het geluid is dat eruit voortkomt. Black Curse is de definitie van onverbiddelijkheid anno 2024 en laat geen spaander van je trommelvliezen heel. Zoals ik in mijn recensie reeds aanhaalde: qua intensiteit mag Black Curse gerust naast Antaeus, Katharsis, Teitanblood en Concrete Winds geplaatst worden.
6. Invunche – “Atavismo”: El Invunche’s ouder materiaal liet mij om eerlijk te zijn relatief onverschillig en bijna had ik “Atavismo” dan ook overgeslagen – wat ben ik nu blij dat niet gedaan te hebben. Invunche’s rauwe blackmetalpunk hits hard en is een pak minder primitief dan je op het eerste gehoor zou denken. De in Nederland residerende Zuid-Amerikaan heeft een verrotte strot om U tegen te zeggen, maar wat me vooral over de streep trok is de gigantische hoeveelheid psychedelica die hij in zijn muziek injecteerde, waardoor zijn ietwat rechtlijnige composities toch een pak meer diepgang en complexiteit meekregen. Dé UGH-plaat van het jaar.
7. Reverorum Ib Malacht – “Martyrium matrimonii: sacrificium Christi”: Na eigenlijk zo goed als alles sinds “Im ra distare…” links te hebben laten liggen werd mijn interesse toch terug geprikkeld door de felrode hoes van onze favoriete katholieken. Emil Lundin en de zijnen brachten afgelopen jaar drie albums uit, waarvan dit werk met zijn vele onheilspellende gitaartokkels vooral klinkt als een terugkeer naar de sound van debuutalbum “Urkaos”, toch nog steeds zijn beste materiaal. Lundin bewijst ook – opnieuw – een bijzonder maniakale zanger te zijn en met momenten weet de Zweed bijna de demonische strot van Attila Csihar te capteren.
8. Uttertomb – “Nebulas of self-desecration”: Ondanks dat er de laatste jaren veel meer death metal in mijn luistergewoonten is geslopen vertaalt dat zich weinig tot niet in mijn jaarlijsten. Er broeit echter heel wat in de Chileense scene, getuige de ijzersterke releases van onder andere Unaussprechlichen Kulten, Strigoi en ook dit nietsontziende Uttertomb dat na een resem EP’s eindelijk een volwaardige langspeler uitbracht – en wat voor één. Adempauzes zijn er amper, momenten waarop je al windmillend bijna je nek breekt des te meer.
9. Vox Clamantis – “Abjection”: De in de VS wonende Shawnt Grigorian heeft nog niet bepaald veel wapenfeiten op zijn naam staan. Dat verandert nu met “Abjection”, nog maar eens een debuutalbum in mijn lijst. Gezien de plaat via Blood Coloured Beast, het label van Odz Manouk-genie Yagian, uitkwam zat er niets anders op dan mij onder te dompelen in de sfeervolle, maar uiterst donkere, chaotische en claustrofobische black metal van Vox Clamantis.
10. Spite – “The third temple”: Wanneer een ex-lid van Negative Plane met een langspeler van een uur op de proppen komt spits je maar beter je oren, want net zoals bij zijn ex-band het geval is is Spite een ware riffmachine. Een uur lang vliegen de tremolo’s ons om de oren, al durft eenzaat Salpsan ook heel regelmatig met tempo’s spelen. Verplichte kost voor liefhebbers van uiteraard Negative Plane en Funereal Presence, maar dan met gitaarwerk dat à la Spirit Possession ook graag leentjebuur speelt bij thrash metal. Ik ben alvast bijzonder benieuwd deze act aan het werk te zien op Chaos Descends komende zomer!

Eervolle vermeldingen: Knoll – “As spoken”, Spectral Voice – “Sparagmos”, Nahtrunar – “Hrima”, Convulsing – “perdurance”, Ish Kerioth – “With roman precision”, Vemod – “The deepening”, Starcave – “Sukta”, Häxenzijrkell – “Portal”, Cult Of Erinyes – “Metempsychosis”, Avmakt – “Satanic inversion of…”, Antichrist Siege Machine – “Vengeance of eternal fire”, Wuldorgast – “Cold light”, Phlegethon’s Majesty – “Bygone atonements”, Nächtlich – “Exaltation of evil”, Sun Worship – “Upon the hills of divination”, Mitochondrion – “Vitriseptome”

Beste EP’s, splits en demo’s van 2024

1. Fides Inversa – “Pillars”: Een ware return to form voor de Italiaanse band die er ondertussen meer internationale allures op nahoudt. Dat het viertal er nog een vlammende Katharsis-cover bovenop gooit maakt het enkel beter, ook al is stichtend lid Gionata Potenti niet langer van de partij.
2. Beneath Moonlight – “Beneath moonlight”: Het was alweer even geleden dat de Ordo Vampyr Orientis van zich liet horen, en die benaming is alweer achterhaald gezien Beneath Moonlight niet over bloedzuigers maar maangevoelige wolven handelt. Zoals bij Bad Manor en Bat Magic het geval was zijn het riffwerk en vooral de zangprestaties compleet over the top, ditmaal aangevuld met pianoriedels die je eerder in oude horrorfilms verwacht aan te treffen. Intens en compleet geschift zijn maar enkele adjectieven die deze twintig minuten omschrijven. Zij die voornoemde projecten echter konden smaken kunnen deze EP blindelings aanschaffen.
3. Bacht’n De Vulle Moane – “Klaagrituelen”: De enige release die in alle drie onze lijsten prijkt, en daar kwamen noch fellatio’s, noch financiële omkopingsmiddelen bij kijken. Wat de heren Scum en A.A.K. uit hun hoed toveren valt enkel als eclectisch te omschrijven: Thorns, Mysticum, Manes, Klaus Schulze, allemaal referenties die in theorie enorm uiteenlopend zijn maar door deze landgenoten tot een eigenzinnige en hypnotiserende mix worden gekneed. Dat de bandnaam uit mijn lokaal dialect werd geplukt levert hen enkel pluspunten op.
4. Zorn – “Endless funeral”: Hoewel het self-titled debuut nog iets sterker was is ook deze EP bijzonder genietbaar – als je van een scheut crustpunk en de bijhorende d-beat in je black metal houdt tenminste. Meer dan vijf nummers in minder dan een kwartier hebben deze Amerikanen niet nodig om je oren te doen bloeden van contentement.
5. Oerheks – “Heksen & geesten van Brabant”: Voorzien van een iets krachtiger productie dan op eerder materiaal is “Heksen & geesten van Brabant” de meest venijnige Oerheks-demo tot nu toe. Achttien minuten lang worden we meegenomen doorheen lokale sagen en legenden, opnieuw door H. in het Nederlands vertolkt. Dood is niet dood, dood is leven!
6. Serpere – “The invoker”: Met leden van Kringa en Weathered Crest weet je eigenlijk op voorhand al dat het niet kan misgaan. Serpere’s eerste worp is nietsontziende black metal met een in reverb badend grafkeldergeluid die de gezondheid van de luisteraar totaal veronachtzaamt. Benieuwd wat dat zal geven op A Sinister Purpose!
7. Muvitium – “I skogens karga dunkel”: Op de valreep dan toch Swartadauþuz – het scheelde geen haar of de Zweed was voor het eerst niet in mijn jaarlijst opgedoken. Blasfemie zou dat zijn, want hoewel de ijzigheid van bijvoorbeeld “Evighetens cirkel…” wordt ingeruild voor een warmer geluid en meer op postrock geïnspireerde riffs blijft Muvitium ijzersterk voor de dag komen – in tegenstelling tot enkele andere van ’s mans projecten die, na jaren, soms toch wat onderling inwisselbaar worden.
8. Kveldstimer – “Scripture of the woods”: Ook op de valreep: Alex Poole. Samen met R die we kennen van Vrasubatlat ontketende de Amerikaan een ware lawine aan demo’s en EP’s van evenzoveel nieuwe projecten (een trekje dat hij van Swartadauþuz overnam na hun vele samenwerkingen?), waarvan dit Kveldstimer bij mij het best bleef hangen. Kveldstimer is vernoemd naar de opener van Sort Vokter’s eerste en enige plaat – het hoeft dan ook niet te verbazen dat Poole en R. gewoon een stevige pot Sort Vokter worship wilden maken en dat verdomde goed doen. Saillant detail: pas dankzij deze demo leerde ik Sort Vokter kennen, dus daar ben ik het duo extra dankbaar voor.
9. Infernalivm – “Conquering the most high”: Zoals ik reeds aanhaalde sluipt er de laatste jaren meer death metal mijn playlist binnen. Onder retestrakke begeleiding van beest-van-een-drummer Kevin Paradis (oa Benighted) weten bassist Daethorn (Merrimack) en zanger-gitarist Melek Dlth Aton (Novae Militiae, live Arkhon Infaustus) in twintig minuten enkele opzwepende mokerslagen uit te delen. De namedropping zou genoeg moeten zeggen over wat u kunt verwachten.
10. Sortilegia – “Sorcerous communion”: Na jaren ijzige stilte brengt Sortilegia wat hopelijk een voorproefje van een volgende langspeler is: twee ritualistische, bezwerende, galmende blackmetalsongs van de bovenste plank.

Eervolle vermeldingen: Erbeet Azhak – “Demo”, Greve/Häxanu – “Naturmystik”, Häxanu/Collier d’Ombre – “Seasons in haxan dark”, Regnum Tenebrarum/Hertogenwald – “Sinistres fagnes”, Hertogenwald/Orkblut – “Lurking in the northern bog/Méandres de l’enlisement”, Karghet – “Demo I”